Kısaca
Miyopi (halk arasında "uzağı görememe" ya da "miyop olmak"), yakındaki nesnelerin net, uzaktaki nesnelerin ise bulanık görüldüğü yaygın bir kırma kusurudur. NEI'ye göre göz küresi önden arkaya fazla uzun olduğunda ya da kornea veya göz merceğinin şeklinde bir sorun olduğunda ışık retinanın önüne odaklanır ve uzak görüntüler bulanıklaşır. NHS'e göre miyopi çoğunlukla 6–13 yaşları arasında başlar ve göz büyümesini tamamlayana, genellikle 20 yaş civarına kadar ilerleyebilir. Ailede miyopi olması riski artırır; NEI ve MedlinePlus'a göre çocuklukta açık havada daha fazla zaman geçirmek miyopi riskini azaltabilir. Gözlük ya da kontakt lensle düzeltilir; uygun yetişkinlerde lazer ya da mercek cerrahisi seçenektir. Miyopisi olan biri ani ışık çakmaları, yeni uçuşan noktalar ya da görme alanında perde inmesi fark ederse gecikmeden acil göz değerlendirmesi almalıdır.
Miyopi nedir?
Göze giren ışık kornea ve göz merceği tarafından kırılarak gözün arka yüzündeki ışığa duyarlı tabakaya (retina) odaklanır. Görüntünün net olması için ışığın tam retinanın üzerine düşmesi gerekir.
NEI'ye göre miyopi, gözün şekli nedeniyle ışığın retinanın üzerine değil önüne odaklanmasıyla ortaya çıkar. Bunun nedeni göz küresinin önden arkaya doğru fazla uzun büyümesi ya da korneanın veya merceğin şeklindeki bir sorundur. MedlinePlus da miyopiyi, gözün odaklama gücü ile uzunluğu arasındaki uyumsuzluk nedeniyle ışığın retinanın önüne odaklanması olarak açıklar.
NEI, miyopiyi dört temel kırma kusurundan biri olarak sınıflar. Diğerleri yakını bulanık görmeye yol açan hipermetropi, hem uzağı hem yakını bulanık ya da çarpık gösterebilen astigmatizma ve orta yaştan sonra yakını görmeyi zorlaştıran presbiyopidir. Miyopi, astigmatizmayla birlikte de görülebilir. Bkz. Astigmatizma nedir?
Sonuçta miyop bir kişi yakını net görür; ancak uzaktaki nesneler, örneğin tahtadaki yazılar, trafik levhaları ya da karşıdan gelen birinin yüzü bulanık görünür.
Belirtileri nelerdir?
NEI ve NHS'in sıraladığı belirtiler şunlardır:
- Uzaktaki nesneleri görmekte güçlük, örneğin okulda tahtadaki yazıyı okuyamama
- Uzağı görmek için gözleri kısma
- Göz yorgunluğu
- Baş ağrısı
- Gözleri sık ovuşturma
Çocuklarda dikkat edilecek işaretler
NHS'e göre çocuklarda şu işaretler miyopiyi düşündürebilir:
- Televizyona ya da bilgisayara çok yakın oturma
- Telefonu ya da tableti yüzüne çok yakın tutma
- Tahtayı görmekte zorlanma
- Baş ağrısından yakınma ve gözleri sık ovuşturma
MedlinePlus'a göre miyopi çoğu zaman okul çağındaki çocuklarda ve ergenlerde fark edilir. Çocuklar görme sorunlarını her zaman dile getirmeyebilir; bu nedenle davranışlarındaki bu tür değişiklikler önemli ipuçlarıdır.
Kimlerde görülür, risk etkenleri nelerdir?
NEI'ye göre herkes miyop olabilir; ancak ailesinde miyopi olanlarda risk daha yüksektir. NHS de miyopinin sıklıkla ailelerde görüldüğünü belirtir.
Başlangıç yaşı ve seyri:
- NEI'ye göre miyopi genellikle 6 ile 14 yaş arasında başlar.
- NHS'e göre göz büyümesini tamamlayana, genellikle 20 yaş civarına kadar kötüleşebilir.
- MedlinePlus'a göre miyopinin ilerlemesi çoğu zaman kişinin büyümesi tamamlandığında, yirmili yaşların başında durur.
Açık havada vakit geçirmek: NEI'ye göre açık havada daha fazla zaman geçiren çocukların miyop olma olasılığı daha düşüktür. MedlinePlus da çocuklukta açık havada daha fazla zaman geçirmenin miyopi riskini azaltabileceğini belirtir. NHS, miyopiyi önlemenin zor olduğunu, ancak açık havada vakit geçirmenin ilerlemesini yavaşlatmaya yardımcı olabileceğini ifade eder. Çocukların gün içinde açık havada oynamasını teşvik etmek, genel sağlıkları için de yararlıdır. Bkz. Doğada vakit geçirmenin iyi oluşa etkisi
Bu konuda
Miyopi (uzağı görememe) konusunda bir hekime danışın
Konu sayfasında ilgili branşları, tetkikleri ve bu alanda profili bulunan doktorları bir arada görebilirsiniz. Bu yazı muayenenin yerine geçmez.
Tanı nasıl konur?
Miyopi, basit ve ağrı vermeyen bir göz muayenesiyle tanınır. NHS'e göre muayenede bir ışığa bakmanız ya da gözünüzün önüne farklı mercekler konurken bir tablodaki harfleri okumanız istenir.
MedlinePlus'a göre muayenede şu testler kullanılabilir:
- Uzak ve yakın görme için harf tabloları
- Kırma ölçümü (refraksiyon testi): Uygun gözlük numarasını belirler
- Retinanın incelenmesi (göz dibi muayenesi). Bkz. Göz dibi muayenesi
- Göz içi basıncının ölçülmesi
- Görme keskinliği testleri
Göz bebeklerini büyüten damlalarla muayene
NEI'ye göre ayrıntılı göz muayenesinde görme ölçüldükten sonra göz bebeklerini büyüten damlalar damlatılır ve gözün iç yapıları incelenir. NEI, birçok göz hastalığının başlangıçta belirti vermediğini, bu muayenenin sorunları erken dönemde yakalamaya yardımcı olduğunu vurgular. Muayeneden sonraki birkaç saat görmeniz bulanık olabilir ve ışığa hassasiyet yaşayabilirsiniz; bu nedenle güneş gözlüğü getirmeniz ve sizi eve götürecek birini ayarlamanız önerilir. Yüksek miyopisi olanlarda retinanın bu muayeneyle düzenli olarak değerlendirilmesi özellikle önemlidir.
Çocuklarda göz taramaları
NHS'e göre çocukların gözleri doğumdan sonraki ilk günlerde ve 6–8. haftalarda kontrol edilir; 4–5 yaş civarında da görme taraması yapılır. Bu taramalarda miyopi, hipermetropi, astigmatizma, tembel göz ve şaşılık gibi sorunlar saptanabilir. Bkz. Çocuk göz muayenesi
Tedavi seçenekleri
NEI'ye göre miyopinin başlıca tedavisi gözlük ya da kontakt lenstir. MedlinePlus'a göre bu mercekler, görüntünün retinanın üzerine odaklanmasını sağlar.
- Gözlük: NEI ve NHS'in saydığı temel düzeltme yöntemlerindendir. Gözlük numarası göz muayenesiyle belirlenir ve gerektiğinde güncellenir.
- Kontakt lens: Gözlük yerine kullanılabilir. MedlinePlus, kontakt lens kullananlarda kornea yarası ve enfeksiyon riski olduğunu belirtir; bu nedenle lens hijyenine dikkat edilmeli ve düzenli göz kontrolü yapılmalıdır.
- Lazer cerrahisi: NEI'ye göre yetişkinlerde korneanın şeklini değiştirerek ışığın doğru odaklanmasını sağlayan cerrahi bir seçenektir. MedlinePlus, LASIK ve SMILE gibi yöntemlerden söz eder. Bkz. Lazer göz ameliyatı: LASIK, PRK ve SMILE
- Mercek cerrahisi: NHS, gözün kendi merceğinin yapay bir mercekle değiştirildiği cerrahiyi de seçenekler arasında sayar. Bkz. Göz içi lens uygulaması
Çocuklarda miyopinin ilerlemesini yavaşlatma
NHS'e göre çocuklarda miyopinin gelişimini yavaşlatmaya yardımcı olabilecek özel tasarımlı gözlükler ya da kontakt lensler bulunur. Bu yöntemlerin çocuğunuz için uygun olup olmadığını göz hekiminizle konuşun.
Olası komplikasyonlar
NHS'e göre miyopi çocuklarda şaşılık ve tembel göze yol açabilir. Bkz. Tembel göz (ambliyopi) ve Şaşılık
NEI'ye göre ileri derecede miyopisi olan kişilerde retina dekolmanı gibi başka göz hastalıklarının riski daha yüksek olabilir. NHS, yetişkinlerde ileri derecede miyopide glokom, retina dekolmanı, katarakt ve makula dejenerasyonu riskinin artabileceğini belirtir. MedlinePlus da retina dekolmanı ve retinada incelme gibi sorunların seyrek de olsa görülebileceğini belirtir. Bu nedenle özellikle yüksek miyopisi olan kişilerin düzenli göz muayenesi önemlidir. NEI, 60 yaş üzerindekilerin ve ailesinde glokom bulunanların 1–2 yılda bir göz bebeklerini büyüten damlalarla göz muayenesi yaptırmasını önerir; kendi muayene sıklığınızı göz hekiminizle belirleyin. Retina dekolmanının belirtilerini bilmek ve bu belirtiler ortaya çıktığında beklemeden başvurmak da önemlidir. Bkz. Retina ameliyatı (vitrektomi) Bkz. Glokom (göz tansiyonu) nedir? ve Katarakt nedir?
Ne zaman doktora başvurmalı?
Beklemeden acil servise ya da göz acil birimine gidin, gerekirse 112'yi arayın:
MedlinePlus'a göre miyopisi olan bir kişide şu belirtiler retina yırtığı ya da dekolmanı işareti olabilir ve acil değerlendirme gerektirir:
- Ani ışık çakmaları
- Yeni ortaya çıkan uçuşan noktalar
- Görme alanının bir kısmının aniden kaybolması (perde inmesi gibi)
Ani görme kaybı, göze darbe ya da kimyasal madde sıçraması da acil durumdur.
Göz hekimine başvurun:
- Uzağı bulanık görüyorsanız ya da uzağı görmek için gözlerinizi kısıyorsanız
- Sık baş ağrısı ve göz yorgunluğu yaşıyorsanız
- Çocuğunuz tahtayı görmekte zorlanıyorsa, ekrana çok yakın oturuyorsa ya da gözlerini sık ovuşturuyorsa
- Mevcut gözlüğünüz ya da lensinizle eskisi kadar net göremiyorsanız
Acil durumlarda 112'yi arayın.112'yi ara
Sık sorulan sorular
Yanıtı görmek için soruya dokunun.
Miyopi ilerler mi?
NHS'e göre miyopi göz büyümesini tamamlayana, genellikle 20 yaş civarına kadar kötüleşebilir. MedlinePlus'a göre ilerleme çoğu zaman yirmili yaşların başında durur.
Miyopi kalıtsal mı?
NEI ve NHS'e göre miyopi sıklıkla ailelerde görülür; ailesinde miyop olanlarda risk daha yüksektir. Anne ya da babası miyop olan çocukların düzenli göz muayenesinden geçmesi yararlıdır.
Açık havada vakit geçirmek miyopiyi önler mi?
NEI'ye göre açık havada daha fazla zaman geçiren çocukların miyop olma olasılığı daha düşüktür. NHS'e göre miyopiyi önlemek zordur, ancak açık havada vakit geçirmek ilerlemesini yavaşlatmaya yardımcı olabilir.
Miyopi lazerle düzelir mi?
NEI'ye göre yetişkinlerde korneanın şeklini değiştiren cerrahi bir seçenektir. Cerrahinin size uygun olup olmadığı ayrıntılı bir göz muayenesiyle belirlenir.
Yüksek miyopi tehlikeli mi?
NEI ve NHS'e göre ileri derecede miyopide retina dekolmanı gibi bazı göz hastalıklarının riski artabilir. Bu nedenle düzenli göz muayenesi ve ani ışık çakması ya da perde inmesi gibi belirtilerde acil başvuru önemlidir.
Miyopi için hangi doktora gidilir?
Göz hastalıkları uzmanı muayene ve tedaviyi planlar. Çocukların görme taramaları ve takibi de göz hastalıkları uzmanlarınca yapılır.
Bu yazı genel bilgi amaçlıdır; tanı ve tedavi için hekiminize başvurun.
Kaynaklar
Bu yazı hazırlanırken aşağıdaki kaynaklara başvuruldu.
İlgili konu sayfaları
- Astigmatizma
- Glokom (göz tansiyonu)
- Hipermetropi
- Katarakt
- Miyopi (uzağı görememe)
- Retina dekolmanı (retina yırtılması)
- Sarı nokta hastalığı (makula dejenerasyonu)
- Şaşılık (strabismus)
- Tembel göz (ambliyopi)
- Çocuk göz muayenesi
- Göz dibi muayenesi
- Göz içi lens uygulaması (fakik ve multifokal lens)
- Lazer göz ameliyatı (LASIK, PRK, SMILE)
- Göz içi lens (IOL)
- LASIK
- PRK / LASEK (yüzey ablasyonu)
- SMILE (küçük kesiden lentikül çıkarma)
- Göz Hastalıkları
DoktorPlus'ın arama, randevu ve destek alanları acil hizmetin yerine geçmez. Acil durumlarda 112 veya uygun acil sağlık hizmetine başvurun. Acil durum bilgisi
