Kısaca
Meme ağrısı (mastalji), bir ya da her iki memede hissedilen ağrı, hassasiyet veya ağırlık hissidir ve kadınlarda sık görülen bir yakınmadır. En sık neden, adet döngüsü, gebelik ve menopoz dönemindeki hormon değişiklikleridir. NHS ve MedlinePlus'a göre meme ağrısı tek başına çoğu zaman kanser belirtisi değildir. İyi oturan, destekleyici bir sütyen, sıcak ya da soğuk uygulama ve gerektiğinde reçetesiz ağrı kesiciler rahatlatabilir. Ancak geçmeyen ağrı ya da ağrıya eşlik eden kitle, akıntı, kızarıklık veya ateş varsa hekime başvurmak gerekir.
Meme ağrısı nedir?
Meme ağrısı; batma, yanma, sızlama, zonklama ya da memede dolgunluk ve ağırlık hissi şeklinde tarif edilebilir. Ağrı memenin tamamında, bir bölgesinde ya da koltuk altına doğru yayılarak hissedilebilir. Hekimler meme ağrısını çoğunlukla iki gruba ayırır:
- Döngüsel (adetle ilişkili) meme ağrısı: NHS'e göre adetten 2 haftaya kadar önce başlar, adet yaklaştıkça artar ve adet bitince geçer. Genellikle donuk, ağır ve sızlayıcı bir ağrıdır; çoğunlukla her iki memeyi etkiler.
- Döngüsel olmayan meme ağrısı: Adet döngüsüyle ilişkisi yoktur. Tek memede ya da belirli bir noktada hissedilebilir ve farklı nedenlere bağlı olabilir.
Bu ayrım, ağrının nedenini anlamada ve uygun yaklaşımı seçmede yol göstericidir. Döngüsel ağrı, adet gören kadınlarda daha sık görülür ve menopozdan sonra genellikle azalır. Döngüsel olmayan ağrı ise menopoz sonrasında da görülebilir; ağrının tek bir noktada, sürekli ve adet döngüsünden bağımsız olması hekimin nedeni araştırmasını gerektirebilir.
Meme ağrısı neden olur?
Hormon değişiklikleri
MedlinePlus'a göre adet dönemi, gebelik ve menopoz sırasında hormon düzeylerindeki değişiklikler meme hassasiyetinin en sık nedenidir. Ergenlik döneminde, memeler gelişirken de ağrı ve hassasiyet görülebilir. NHS, gebeliği ve menopozdaki hormon değişikliklerini de meme ağrısının nedenleri arasında sayar. Adet öncesi dönemde görülen diğer yakınmalar için bkz. Adet düzensizliği
Fibrokistik meme değişiklikleri
MedlinePlus, fibrokistik meme değişikliklerinin meme ağrısının sık nedenlerinden biri olduğunu belirtir. Bu durumda memeler adet öncesinde şişkin, ağır, yumrulu ve ağrılı hâle gelir. MedlinePlus'a göre kadınların yarısından fazlası yaşamlarının bir döneminde bu değişiklikleri yaşar; en sık 30–50 yaş arasında görülür ve menopozdan sonra genellikle hafifler. Bu tabloda içi sıvı dolu kistler de oluşabilir. Bkz. Meme kisti
Emzirme ve meme iltihabı
MedlinePlus emzirmeyi meme ağrısının nedenleri arasında sayar. NHS ise meme iltihabı (mastit) ve meme apsesini döngüsel olmayan ağrının nedenleri arasında gösterir. Bu durumlarda ağrıya kızarıklık, sıcaklık, şişlik ve ateş eşlik edebilir. Bkz. Meme iltihabı (mastit)
Gebelik
NHS ve MedlinePlus, gebeliği meme ağrısı ve hassasiyetinin nedenleri arasında sayar. Gebeliğin erken döneminde memelerde dolgunluk, gerginlik ve hassasiyet sık görülen değişikliklerdendir. Adetiniz gecikmişse ve memelerinizde yeni başlayan bir hassasiyet varsa gebelik olasılığını düşünmek gerekir. NHS, meme ağrısıyla birlikte gebelik belirtileri olan kişilerin aile hekimine başvurmasını önerir. Bkz. Gebelik belirtileri
İlaçlar
NHS'e göre doğum kontrol hapı ve bazı antidepresanlar meme ağrısına yol açabilir. MedlinePlus bunlara bazı psikiyatri ilaçlarını ve idrar söktürücüleri (diüretik) de ekler. İlacınızın ağrıya yol açtığını düşünüyorsanız, kendi başınıza bırakmadan önce hekiminizle konuşun.
Memenin dışından kaynaklanan ağrılar
Bazen ağrı memeden değil, çevresindeki yapılardan kaynaklanır. NHS boyun, omuz veya sırt yaralanmalarının memede hissedilen ağrıya yol açabileceğini belirtir. MedlinePlus ise zona hastalığının, döküntü çıkmadan önce bile göğüs bölgesinde ağrıya neden olabileceğini not eder. Bkz. Zona hastalığı
Göğüs bölgesinde hissedilen ağrının kalp ya da akciğerden kaynaklanabileceği de unutulmamalıdır. Bkz. Göğüs ağrısı nedenleri
Meme ağrısı kanser belirtisi mi?
Meme ağrısı yaşayan pek çok kadının aklına ilk olarak kanser gelir. NHS'e göre meme ağrısının tek başına kanser belirtisi olma olasılığı düşüktür; MedlinePlus da meme ağrısının kanserin sık görülen bir belirtisi olmadığını vurgular.
Ancak bu, ağrının göz ardı edilmesi gerektiği anlamına gelmez. Ağrıya kitle, meme derisinde çekinti, meme ucundan kanlı akıntı ya da meme şeklinde değişiklik eşlik ediyorsa değerlendirme gerekir. Meme kanseri belirtileri ve tarama hakkında bilgi için bkz. Meme kanseri belirtileri
Bu konuda
Meme ağrısı (mastalji) konusunda bir hekime danışın
Konu sayfasında ilgili branşları, tetkikleri ve bu alanda profili bulunan doktorları bir arada görebilirsiniz. Bu yazı muayenenin yerine geçmez.
Evde neler yapılabilir?
NHS ve MedlinePlus'ın önerdiği öz bakım yöntemleri şunlardır:
- Destekleyici sütyen: Gün içinde iyi oturan, memeyi saran bir sütyen giymek rahatlatır. MedlinePlus spor sütyenini örnek verir; NHS ise geceleri yumuşak bir uyku sütyeni kullanılmasını önerir.
- Sıcak ya da soğuk uygulama: MedlinePlus'a göre ağrılı bölgeye sıcak ya da soğuk uygulamak rahatlatabilir.
- Ağrı kesiciler: NHS ve MedlinePlus'a göre parasetamol ya da ibuprofen gibi reçetesiz ağrı kesiciler veya ağrı kesici jeller kullanılabilir. Başka ilaç kullanıyorsanız, gebeyseniz ya da emziriyorsanız ilaç seçimini eczacınıza veya hekiminize danışın.
- Ağrı günlüğü tutmak: Ağrının adet döngüsünün hangi gününde başladığını ve ne kadar sürdüğünü not etmek, döngüsel olup olmadığını anlamaya ve hekiminize bilgi vermeye yardımcı olur.
Beslenme değişiklikleri ve takviyeler
Kafein, çikolata ya da yağ tüketimini azaltmak sık önerilen yöntemlerdir. Ancak MedlinePlus, bu değişikliklerin meme ağrısını azalttığına dair güçlü kanıt bulunmadığını belirtir. NHS de E vitamini ve çuha çiçeği yağı gibi takviyelerin etkili olduğuna dair kanıt olmadığını vurgular. Takviye kullanmadan önce hekiminize danışın.
Hekim ne yapar, hangi tetkikler istenir?
MedlinePlus'a göre hekim önce şikâyetlerinizi dinler ve memelerinizi muayene eder. Ağrının ne zaman başladığı, adet döngüsüyle ilişkisi, kullandığınız ilaçlar ve ailede meme kanseri öyküsü olup olmadığı sorulur.
Gerekirse mamografi ya da meme ultrasonu istenebilir. MedlinePlus'a göre 35 yaşından genç kadınlarda ultrason kullanılabilir; mamografi ise genellikle 40 yaş ve üzerindeki kadınlarda tercih edilen bir yöntemdir. Bkz. Mamografi nedir? ve Ultrason nedir? MedlinePlus'a göre şikâyetler sürerse kontrol randevusu verilebilir ya da bir uzmana yönlendirme yapılabilir.
Döngüsel ağrısı belirgin olan ve günlük yaşamı etkilenen bazı kadınlarda, MedlinePlus'a göre hekimin değerlendirmesiyle doğum kontrol hapı gibi hormonal tedaviler düşünülebilir. Bu kararı yalnızca hekiminiz verebilir.
Erkeklerde meme ağrısı
Meme ağrısı erkeklerde de görülebilir. MedlinePlus'a göre erkeklerde de özellikle ergenlik döneminde hormon değişikliklerine bağlı olarak meme dokusunda kitle ve hassasiyet gelişebilir. Erkeklerde memede ağrıyla birlikte kitle, akıntı ya da meme ucunda değişiklik fark edilirse hekime başvurulmalıdır.
Ne zaman doktora başvurmalı?
NHS ve MedlinePlus'a göre şu durumlarda aile hekiminize başvurun:
- Ağrı birkaç haftadır sürüyor ve düzelmiyorsa ya da ağrı kesiciler işe yaramıyorsa
- Ağrının nedeni açıklanamıyorsa ve süreklilik gösteriyorsa
- Ailenizde meme kanseri öyküsü varsa
- Gebe olabileceğinizi düşünüyorsanız
- Adet döngüsü bittikten sonra da geçmeyen yeni bir kitle varsa
NHS'e göre şu durumlarda aynı gün değerlendirme gerekir:
- Meme ağrısına yüksek ateş eşlik ediyorsa
- Memede kızarıklık, şişlik ve sıcaklık varsa
- Memede sert ve hareket etmeyen bir kitle varsa
- Meme ucundan kanlı akıntı geliyorsa
- Memenin şeklinde değişiklik, deride çukurlaşma, döküntü ya da meme ucunun içe çekilmesi varsa
Ağrı memeden çok göğsün ortasında hissediliyor, kola, çeneye ya da sırta yayılıyor ve nefes darlığı, terleme veya bulantı eşlik ediyorsa bu bir kalp sorununun belirtisi olabilir; beklemeden 112'yi arayın.
Acil durumlarda 112'yi arayın.112'yi ara
Sık sorulan sorular
Yanıtı görmek için soruya dokunun.
Adetten önce memelerin ağrıması normal mi?
Evet, sık görülür. NHS'e göre döngüsel meme ağrısı adetten 2 haftaya kadar önce başlayabilir ve adet bitince geçer. Ağrı günlük yaşamınızı belirgin biçimde etkiliyorsa hekiminize başvurun.
Meme ağrısı kanser belirtisi midir?
NHS ve MedlinePlus'a göre meme ağrısı tek başına çoğu zaman kanser belirtisi değildir. Ancak ağrıya kitle, deride çekinti veya kanlı akıntı eşlik ediyorsa değerlendirme gerekir.
Tek memede ağrı neden olur?
Tek memedeki ağrı çoğunlukla döngüsel olmayan nedenlerle ilişkilidir: meme iltihabı, kist, kas ve göğüs duvarı kaynaklı ağrılar veya boyun, omuz ve sırt sorunları gibi. Geçmeyen tek taraflı ağrıyı hekiminize gösterin.
Kahveyi bırakmak meme ağrısını geçirir mi?
MedlinePlus'a göre kafein, çikolata ya da yağ tüketimini azaltmanın meme ağrısını hafiflettiğine dair güçlü kanıt yoktur. Bazı kişiler fayda gördüğünü belirtse de bu herkes için geçerli değildir.
Meme ağrısında nasıl bir sütyen tercih edilmeli?
MedlinePlus, memeyi iyi destekleyen ve doğru oturan bir sütyen önerir; spor sütyeni buna örnektir. NHS ise gün içinde doğru ölçüde bir sütyen, geceleri de yumuşak bir uyku sütyeni kullanılmasını önerir. Sütyen ölçünüz zamanla değişebileceği için ölçünüzü ara ara kontrol ettirmek yararlı olabilir.
Meme ağrısı için hangi doktora gidilir?
İlk değerlendirmeyi aile hekimi yapabilir. Gerekirse kadın hastalıkları ve doğum uzmanına ya da meme hastalıklarıyla ilgilenen genel cerrahi uzmanına yönlendirme yapılır.
Bu yazı genel bilgi amaçlıdır; tanı ve tedavi için hekiminize başvurun.
Kaynaklar
Bu yazı hazırlanırken aşağıdaki kaynaklara başvuruldu.
İlgili konu sayfaları
DoktorPlus'ın arama, randevu ve destek alanları acil hizmetin yerine geçmez. Acil durumlarda 112 veya uygun acil sağlık hizmetine başvurun. Acil durum bilgisi
