Kısaca
Revizyon bariatrik cerrahi, daha önce tüp mide, gastrik bypass ya da mide bandı gibi bir obezite (bariatrik) ameliyatı geçirmiş kişilerde, ilk ameliyatı düzeltmek, başka bir yönteme dönüştürmek ya da bazı durumlarda geri almak için yapılan ameliyatlardır. StatPearls'a göre revizyonun en sık nedenleri yetersiz kilo kaybı ya da yeniden kilo alımı ve tüp mide sonrasında gelişen reflüdür. NIDDK'ye göre obezite ameliyatından sonraki 5 yıl içinde ek girişim, ameliyat ya da hastaneye yatış gereksinimi görece sıktır ve hastaların yaklaşık üçte birini etkiler. Revizyon ameliyatları ilk ameliyata göre teknik olarak daha zordur ve daha yüksek komplikasyon riski taşıyabilir; bu nedenle kararın ayrıntılı bir değerlendirmeden sonra verilmesi gerekir.
Revizyon bariatrik cerrahi nedir?
Obezite ameliyatları; midenin hacmini küçülterek ve bazı yöntemlerde besinlerin bağırsağın bir bölümünü atlamasını sağlayarak etki eder. Bu ameliyatlardan sonra bazı kişilerde beklenen sonuç elde edilemeyebilir ya da zamanla yeni sorunlar ortaya çıkabilir. Bu durumda yapılan ikinci ameliyatlara revizyon (düzeltme) ameliyatı denir.
StatPearls, revizyon ameliyatlarını üç grupta toplar:
- Dönüştürme (konversiyon): Bir obezite ameliyatının başka bir yönteme çevrilmesi. Örneğin tüp midenin gastrik bypassa dönüştürülmesi.
- Düzeltici ameliyatlar: İlk ameliyatın daha iyi çalışmasını sağlamak ya da bir komplikasyonu tedavi etmek için yapılan ameliyatlar.
- Geri alma: Normal anatomiyi yeniden oluşturmaya yönelik ameliyatlar.
NIDDK'ye göre bazı ameliyatların geri döndürülmesi mümkün değildir ya da zordur: tüp mide ameliyatı geri döndürülemez, gastrik bypassın geri döndürülmesi zordur; ayarlanabilir mide bandı ise ayarlanabilir ve çıkarılabilir. Bu nedenle revizyon seçenekleri, ilk ameliyatın türüne göre değişir. Obezite ameliyatları hakkında genel bilgi için bkz. Metabolik cerrahi ve Tüp mide ameliyatı
Hangi durumlarda gerekir?
Yetersiz kilo kaybı ve yeniden kilo alımı
StatPearls'a göre uzun dönemde yeniden kilo alımı sık görülür; özellikle beslenme ve düzenli egzersiz gibi temel yaşam değişikliklerine uyulmadığında bu olasılık artar. Tüp mide ameliyatından sonra şekerli besinlerin fazla tüketilmesi ve midenin zamanla genişlemesi kilo alımına katkıda bulunabilir. StatPearls, bu durumda tüp midenin gastrik bypassa dönüştürülmesinin ek kilo kaybı sağlayabileceğini belirtir.
Tüp mide sonrası reflü
StatPearls'a göre tüp mide ameliyatı, mide hacminin azalması ve yemek borusunun alt ucundaki kapakçık bölgesinin etkilenmesi nedeniyle reflüyü başlatabilir ya da kötüleştirebilir. StatPearls, belirti veren reflüde ya da endoskopide yemek borusunda asit hasarı görüldüğünde gastrik bypassa dönüştürmenin reflüyü iyileştirebileceğini belirtir. Reflü hakkında bilgi için bkz. Reflü nedir?
Mide bandına bağlı sorunlar
NIDDK'ye göre mide bandı yerinden kayabilir ya da mide duvarına doğru ilerleyebilir (erozyon); bu durumlarda bandın çıkarılması gerekebilir. NHS de bandın kaymasının mide yanması, bulantı ve kusmaya yol açabileceğini belirtir. StatPearls'a göre mide bandının kullanımı, yetersiz kilo kaybı ve daha yüksek komplikasyon ve yeniden ameliyat oranları nedeniyle azalmıştır.
Diğer komplikasyonlar
StatPearls ve NIDDK'nin sıraladığı ve bazen yeniden ameliyat gerektirebilen diğer sorunlar şunlardır:
- Bağlantı yerinde daralma (striktür): Yemek yemede güçlük, bulantı ve kusmaya yol açar; StatPearls'a göre çoğu zaman endoskopik genişletmeyle tedavi edilebilir.
- Bağlantı yerinde ülser: Gastrik bypass sonrasında mide ile bağırsağın birleştiği yerde gelişebilir; kanama, kaçak ya da daralmaya neden olabilir. StatPearls'a göre ilaç tedavisi ve endoskopik yöntemlere yanıt vermeyen durumlarda cerrahi düzeltme gerekebilir.
- Kaçak: Zımba ya da dikiş hatlarından sızıntı. StatPearls'a göre tüp mideden sonra tekrarlayan kaçaklarda gastrik bypassa dönüştürme bir seçenek olarak değerlendirilebilir.
- İç fıtık: Gastrik bypass sonrasında bağırsakların iç açıklıklardan geçerek sıkışması; StatPearls'a göre fark edilmezse bağırsağın kan akışı bozulabilir.
- Ciddi besin eksiklikleri: NIDDK'ye göre önerilen vitamin ve mineraller kullanılmadığında kansızlık ve kemik erimesi gelişebilir.
Değerlendirme süreci
Revizyon kararı genellikle tek bir muayeneyle verilmez. StatPearls'a göre şu incelemeler yapılabilir:
- Endoskopi: Midenin ve bağlantı yerlerinin içeriden incelenmesi; reflüye bağlı yemek borusu hasarı, ülser ya da daralma araştırılır. Bkz. Endoskopi nedir?
- Kontrastlı görüntüleme ve bilgisayarlı tomografi: Kaçak, iç fıtık ve midenin şeklinin değerlendirilmesi için kullanılır.
- Tanısal laparoskopi: Görüntüleme yetersiz kaldığında karın içine kamerayla bakılması.
- Kan testleri: StatPearls, B vitaminleri, demir ve eser elementlerin düzenli izlenmesinin ve yıllık kan testlerinin önemini vurgular. Bkz. B12 eksikliği belirtileri
StatPearls, bu sürecin cerrah, hemşire, diyetisyen, psikolog ve diğer sağlık profesyonellerinden oluşan bir ekiple yürütülmesini önerir. Yeniden kilo alımı söz konusuysa beslenme alışkanlıklarının, öğün düzeninin ve fiziksel aktivitenin ayrıntılı olarak gözden geçirilmesi, ameliyat kararından önce atılması gereken önemli bir adımdır.
Bu konuda
Bu konuyu bir hekimle konuşmak isterseniz
İlgili branşlardaki doktor profillerini şehir ve ilçeye göre inceleyebilir, çalışma yerlerini ve randevu seçeneklerini görebilirsiniz.
Ameliyat dışı seçenekler
Her sorun yeniden ameliyat gerektirmez. StatPearls'ın aktardığı bilgiler doğrultusunda revizyon kararından önce şu yaklaşımlar değerlendirilebilir:
- Beslenme ve yaşam düzeninin gözden geçirilmesi: Yeniden kilo alımında ilk adım; öğün düzeni, şekerli ve yoğun kalorili besin tüketimi, sıvı kalorileri ve fiziksel aktivitenin diyetisyen ve hekimle birlikte değerlendirilmesidir.
- İlaç tedavileri: StatPearls'a göre bağlantı yerindeki ülserler, mide asidini azaltan ve mide yüzeyini koruyan ilaçlarla tedavi edilebilir. Reflüde de ilk basamak çoğunlukla ilaç tedavisidir.
- Endoskopik girişimler: StatPearls'a göre bağlantı yerindeki daralmalar ve genişlemeler endoskopik yöntemlerle ele alınabilir; kanayan ülserlerde endoskopik olarak kanamanın durdurulması mümkündür.
- Vitamin ve mineral eksikliklerinin giderilmesi: Düzenli kan testleriyle eksiklikler saptanıp hekim tarafından tedavi edilir.
- Psikolojik destek: Yeme davranışlarıyla ilgili güçlükler varsa bir ruh sağlığı uzmanından destek almak sürecin önemli bir parçası olabilir.
Bu yöntemlerle sorun çözülemediğinde ya da ameliyatı gerektiren bir komplikasyon varsa revizyon ameliyatı gündeme gelir.
Revizyon ameliyatları nasıl yapılır?
Revizyon ameliyatları çoğunlukla genel anestezi altında, kapalı (laparoskopik) yöntemle yapılır; ancak önceki ameliyata bağlı yapışıklıklar nedeniyle açık ameliyat da gerekebilir. Bkz. Laparoskopi nedir? StatPearls'ın örneklediği başlıca yaklaşımlar şunlardır:
- Tüp midenin gastrik bypassa dönüştürülmesi: StatPearls'a göre tüp mide revizyonlarının büyük çoğunluğu bu şekilde yapılır.
- Mide bandının çıkarılması ve başka bir yönteme dönüştürülmesi
- Bağlantı yerlerinin yeniden yapılması ya da daralmanın düzeltilmesi
- Endoskopik girişimler: Daralma ve bazı kaçaklar gibi sorunlarda ameliyat yerine ya da ameliyattan önce endoskopik yöntemler denenebilir.
Hangi yöntemin seçileceği; revizyonun nedeni, ilk ameliyatın türü, genel sağlık durumu ve kişinin beklentileri birlikte değerlendirilerek belirlenir.
Riskler ve beklentiler
StatPearls'a göre revizyon ameliyatları, ilk ameliyatlara göre daha yüksek komplikasyon oranlarıyla ilişkilidir; ancak kısa dönem ölüm riskinin ilk ameliyatlarla benzer göründüğü bildirilmektedir. StatPearls ayrıca revizyondan sonra elde edilen kilo kaybının, ilk ameliyatlara göre genellikle daha sınırlı kaldığını belirtir.
NIDDK ve NHS'in obezite ameliyatları için sıraladığı riskler revizyon ameliyatlarında da geçerlidir:
- Kanama ve enfeksiyon
- Zımba ya da dikiş hatlarından kaçak
- Bacakta pıhtı ve akciğere pıhtı atması
- Daralma ya da tıkanma
- Safra taşı
- Besin eksiklikleri
Bu nedenle revizyondan sonra da ömür boyu vitamin-mineral desteği, düzenli kan testleri ve beslenme izlemi gerekir.
Ne zaman doktora başvurmalı?
Daha önce obezite ameliyatı olduysanız şu durumlarda ameliyatınızı yapan ekibe ya da genel cerrahi uzmanına başvurun:
- Ameliyattan sonra belirgin biçimde yeniden kilo alıyorsanız
- Mide yanması, ağza acı su gelmesi gibi reflü şikâyetleriniz yeni başladıysa ya da arttıysa
- Yemek yemede güçlük, sık kusma ya da yutma güçlüğü yaşıyorsanız
- Halsizlik, solukluk, uyuşma gibi besin eksikliğini düşündüren belirtileriniz varsa
Şu durumlarda 112'yi arayın ya da en yakın acil servise başvurun: şiddetli ve geçmeyen karın ağrısı, kanlı kusma ya da siyah dışkı, ateşle birlikte hızlı kalp atışı ve nefes darlığı, gaz ve dışkı çıkaramama.
Acil durumlarda 112'yi arayın.112'yi ara
Sık sorulan sorular
Yanıtı görmek için soruya dokunun.
Revizyon bariatrik cerrahi kimlere yapılır?
Daha önce obezite ameliyatı olmuş ve yetersiz kilo kaybı, yeniden kilo alımı, reflü ya da ameliyata bağlı bir komplikasyon gelişmiş kişilerde, ayrıntılı değerlendirme sonrasında düşünülebilir.
Tüp mide ameliyatı geri alınabilir mi?
NIDDK'ye göre tüp mide ameliyatı geri döndürülemez. Ancak gerektiğinde gastrik bypass gibi başka bir yönteme dönüştürülebilir.
Revizyon ameliyatı ilk ameliyattan daha mı risklidir?
StatPearls'a göre revizyon ameliyatları daha yüksek komplikasyon oranlarıyla ilişkilidir. Riskleri size özel olarak cerrahınızla konuşmanız önemlidir.
Tüp mideden sonra reflü olursa ne yapılır?
Önce ilaç tedavisi ve yaşam düzenlemeleri denenir. StatPearls'a göre belirti veren ya da endoskopide yemek borusunda hasar oluşturan reflüde gastrik bypassa dönüştürme bir seçenek olabilir.
Mide bandı çıkarılabilir mi?
Evet. NIDDK'ye göre ayarlanabilir mide bandı ayarlanabilir ve geri alınabilir. Bant kayması ya da mide duvarına ilerlemesi gibi sorunlarda bandın çıkarılması gerekebilir; bant çıkarılırken başka bir obezite ameliyatına dönüştürme de değerlendirilebilir.
Revizyondan sonra da vitamin kullanmak gerekir mi?
Evet. NIDDK ve StatPearls'a göre obezite ameliyatlarından sonra ömür boyu vitamin-mineral desteği ve düzenli kan testleriyle izlem gerekir.
Bu yazı genel bilgi amaçlıdır; tanı ve tedavi için hekiminize başvurun.
Kaynaklar
Bu yazı hazırlanırken aşağıdaki kaynaklara başvuruldu.
İlgili konu sayfaları
- B12 vitamini eksikliği
- Demir eksikliği anemisi
- Obezite
- Reflü
- Safra kesesi taşı
- Tip 2 diyabet
- Bilgisayarlı tomografi (BT)
- Metabolik cerrahi
- Obezite cerrahisi (tüp mide, gastrik bypass)
- Revizyon bariatrik cerrahi
- Üst gastrointestinal endoskopi
- Gastroskopi (üst sindirim sistemi endoskopisi)
- Laparoskopi (kapalı karın ameliyatı)
- Genel Cerrahi
- Gastroenteroloji Cerrahisi
- Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları
- Gastroenteroloji
DoktorPlus'ın arama, randevu ve destek alanları acil hizmetin yerine geçmez. Acil durumlarda 112 veya uygun acil sağlık hizmetine başvurun. Acil durum bilgisi
