Miyomektomi nedir? Miyom ameliyatı türleri ve iyileşme

Miyomektomi nedir?

MedlinePlus miyomektomiyi, miyomların rahimden çıkarıldığı ameliyat olarak tanımlar. ABD Kadın Sağlığı Ofisi de bu ameliyatı, sağlıklı rahim dokusu alınmadan miyomların çıkarılması olarak tarif eder. Rahim alınmadığı için ABD Kadın Sağlığı Ofisi'ne göre miyomektomiden sonra gebe kalmak mümkündür. Bu yönüyle miyomektomi, rahmin tamamen alındığı histerektomiden ayrılır; histerektomi hakkında bilgi için Histerektomi yazımıza bakabilirsiniz.

Miyomların ne olduğu, belirtileri ve türleri hakkında ayrıntılı bilgi için Miyom nedir? yazımıza bakabilirsiniz.

Kimlere uygulanır?

Her miyom tedavi gerektirmez. NICHD ve MedlinePlus'a göre belirti vermeyen miyomlar çoğu zaman yalnızca izlenir. Miyomektomi genellikle miyomların şu yakınmalara yol açtığı durumlarda gündeme gelir:

• Yoğun ya da uzun süren adet kanaması ve buna bağlı kansızlık; bkz. Demir eksikliği anemisi belirtileri
• Kasıkta ağrı, baskı ya da dolgunluk hissi
• Miyomun mesaneye baskı yapmasına bağlı sık idrara çıkma ya da makata baskı yapmasına bağlı baskı hissi ve dışkılama sorunları
• NHS'e göre seyrek de olsa gebe kalmada güçlük ya da düşüklerle ilişkili olabilen miyomlar

ABD Kadın Sağlığı Ofisi, miyomektomiyi miyom tedavisinden sonra çocuk sahibi olmak isteyen ya da rahmini başka nedenlerle korumak isteyen kadınlar için uygun bir seçenek olarak tanımlar; MedlinePlus da çocuk sahibi olmak isteyenler için iyi bir seçenek olabileceğini belirtir. NHS, miyom ameliyatlarının ve girişimlerinin herkes için uygun olmadığını ve gebelik planlayan kadınların seçenekleri hekimleriyle konuşması gerektiğini vurgular.

Diğer tedavi seçenekleri

Miyomektomiye karar vermeden önce diğer seçenekler de değerlendirilir. NHS ve MedlinePlus'ın saydığı seçenekler şunlardır:

• İlaçlar: Ağrı kesiciler, kanamayı azaltan ilaçlar ve hormonlu doğum kontrol yöntemleri yakınmaları hafifletebilir.
• Rahim damarlarının tıkanması (uterin arter embolizasyonu): MedlinePlus'a göre miyomu besleyen kan akımını keserek miyomun küçülmesini sağlar; ameliyat istemeyen ve gebelik planlamayan kadınlar için uygun bir seçenek olabilir.
• Rahim iç zarının yakılması (endometrial ablasyon): MedlinePlus'a göre miyomlar küçükse yoğun kanamayı tedavi etmek için kullanılabilir; çoğu zaman adetleri tamamen durdurur.
• Radyofrekans ablasyon: Miyom dokusunun bir iğne aracılığıyla ısıyla yok edilmesi.
• Histerektomi: Çocuk istemeyen ve diğer tedavilerden yarar görmeyen kadınlarda rahmin alınması.

NICHD ve MedlinePlus'a göre hangi seçeneğin uygun olduğu; yaş, genel sağlık durumu, yakınmaların ağırlığı, miyomların yeri, türü ve büyüklüğü ile şu anki ya da ileride planlanan gebeliğe göre belirlenir. NICHD'ye göre yakınma yoksa miyomların büyüyüp büyümediği düzenli jinekolojik muayenelerde izlenebilir; menopoza yakın kadınlarda miyomların küçüldüğü görülebilir, çünkü bu durum menopoz sırasında ve sonrasında sıktır.

Miyomektomi yöntemleri

ABD Kadın Sağlığı Ofisi'ne göre miyomektomi büyük bir karın ameliyatı olarak ya da daha az girişimsel yöntemlerle yapılabilir; yöntem miyomun türüne, büyüklüğüne ve yerleşimine göre seçilir.

Histeroskopik miyomektomi

MedlinePlus'a göre histeroskopi, rahmin içinde büyüyen miyomları çıkarmak için kullanılabilir. ABD Kadın Sağlığı Ofisi'ne göre histeroskopta ışıklı ince bir alet vajina ve rahim ağzından rahmin içine ilerletilir; bu işlem için kesi gerekmez. Ayrıntı için Histeroskopi yazımıza bakabilirsiniz.

Laparoskopik miyomektomi

MedlinePlus, pelvik laparoskopinin miyomların alınması için de kullanıldığını belirtir. Karına açılan birkaç küçük kesiden kamera ve ince aletler yerleştirilerek miyomlar çıkarılır. MedlinePlus'a göre işlem genel anestezi altında yapılır; göbeğin altından yaklaşık 1,25 cm'lik bir kesiyle karına karbondioksit gazı verilir ve kamera taşıyan laparoskop yerleştirilir, diğer aletler alt karındaki başka küçük kesilerden girilir. MedlinePlus'a göre laparoskopi açık ameliyata göre daha küçük kesilerle yapılır; daha hızlı iyileşme, daha az kan kaybı ve ameliyat sonrası daha az ağrıyla ilişkilidir. Ayrıntı için Jinekolojik laparoskopi yazımıza bakabilirsiniz.

Açık (abdominal) miyomektomi

ABD Kadın Sağlığı Ofisi'ne göre miyomektomi, karın açılarak yapılan büyük bir ameliyat olarak da yapılabilir. MedlinePlus, laparoskopinin açık ameliyattan daha küçük bir kesiyle yapıldığını ve bu nedenle iyileşmenin daha hızlı olduğunu belirtir; başka bir deyişle açık ameliyattan sonra iyileşme daha uzun sürer. Hangi yolun seçileceği miyomların türüne, büyüklüğüne ve yerine bağlıdır.

Ameliyata hazırlık

ABD Kadın Sağlığı Ofisi'ne göre miyomlar ultrason, MR ya da rahmin içine sıvı verilerek yapılan görüntüleme gibi tetkiklerle doğrulanır; bkz. Jinekolojik ultrason. MedlinePlus'a göre yoğun adetlere bağlı kansızlığı önlemek ya da tedavi etmek için demir takviyesi kullanılabilir. MedlinePlus ve ABD Kadın Sağlığı Ofisi'ne göre bazı durumlarda ameliyattan önce, miyomları küçültüp çıkarılmalarını kolaylaştırmak amacıyla kısa süreli hormon iğneleri de kullanılabilir.

MedlinePlus'ın laparoskopi öncesi önerileri genel olarak miyom ameliyatları için de geçerlidir:

• Gebelik olasılığınızı bildirmek
• Reçeteli ve reçetesiz tüm ilaçlarınızı, bitkisel ürünleri ve alkol kullanımınızı hekiminize söylemek
• Kan sulandırıcı ilaçların ameliyat öncesinde bırakılması gerekip gerekmediğini hekiminizle konuşmak
• Aç kalma talimatlarına uymak
• Eve dönüş için ulaşım ayarlamak
• Sigara içiyorsanız azaltmak ya da bırakmak; MedlinePlus'a göre sigara iyileşmeyi yavaşlatabilir ve pıhtı riskini artırabilir

Bkz. Genel anestezi nedir?

Hekime sorulabilecek sorular

• Miyomlarım hangi yöntemle alınabilir, neden bu yöntem öneriliyor?
• Ameliyat sırasında açık ameliyata geçme olasılığı var mı?
• Hastanede ne kadar kalacağım, işe ne zaman dönebilirim?
• Ameliyattan sonra ne kadar süre beklemeden gebelik planlamamalıyım?
• Gelecekteki doğumumun sezaryenle olması gerekecek mi?
• Miyomların yeniden oluşup oluşmadığını nasıl takip edeceğiz?

Ameliyattan sonra iyileşme

İyileşme süresi yönteme göre belirgin şekilde değişir:

• Histeroskopik miyomektomi: Karında kesi yapılmaz; ne zaman eve döneceğinizi ve nelere dikkat etmeniz gerektiğini hekiminiz açıklar.
• Laparoskopik miyomektomi: MedlinePlus'a göre pelvik laparoskopiden sonra pek çok kişi aynı gün eve döner; yapılan ameliyata bağlı olarak bazen bir gece hastanede kalmak gerekebilir. Karına verilen gaz 1–2 gün karında rahatsızlık, bazı kişilerde birkaç gün boyun ve omuz ağrısı yapabilir; gaz emildikçe bu ağrı geçer ve uzanmak ağrıyı azaltabilir.
• Açık miyomektomi: Daha büyük bir kesiyle yapıldığından iyileşme laparoskopiye göre daha uzun sürer.

MedlinePlus'a göre laparoskopiden sonra size ağrı kesici reçete edilir ya da hangi reçetesiz ağrı kesicileri kullanabileceğiniz söylenir. Normal etkinliklere 1–2 gün içinde dönülebilse de kesi yerlerinde fıtık riskini azaltmak için 3 hafta boyunca 4,5 kilogramdan ağır bir şey kaldırılmaması önerilir. MedlinePlus, cinsel ilişkiye genellikle kanama durduğunda dönülebileceğini, ancak bunun yapılan işleme göre değiştiğini belirtir. Cinsel ilişki, egzersiz ve işe dönüş zamanını cerrahınıza sorun.

Olası riskler

ABD Kadın Sağlığı Ofisi'ne göre miyomektomi de her ameliyatın taşıdığı riskleri taşır ve riskler ameliyatın ne kadar kapsamlı olduğuna bağlıdır. MedlinePlus, leğen bölgesi ameliyatlarının riskleri arasında kanama, bacak ya da leğen toplardamarlarında akciğere gidebilen pıhtılar, solunum sorunları, çevre organ ve dokuların zarar görmesi, kalp sorunları ve enfeksiyonu sayar. MedlinePlus'a göre laparoskopi, sorunu düzeltmek için açık ameliyattan daha güvenlidir.

Miyomlar tekrar eder mi?

MedlinePlus'a göre miyomektomi yeni miyomların oluşmasını engellemez. ABD Kadın Sağlığı Ofisi de ameliyattan sonra yeni miyomların büyüyüp ileride sorun yaratabileceğini belirtir.

Miyomektomi sonrası gebelik

ABD Kadın Sağlığı Ofisi'ne göre miyomektomiden sonra gebe kalmak mümkündür. Ancak rahim duvarının derinlerine yerleşmiş miyomlar alındıysa, doğumun sezaryenle yapılması gerekebilir. Ameliyattan sonra ne zaman gebelik planlanabileceğini ve doğum şeklini cerrahınızla ve gebeliğinizi izleyecek hekimle konuşun. Sezaryen hakkında bilgi için Sezaryen nedir? yazımıza bakabilirsiniz.

ABD Kadın Sağlığı Ofisi'ne göre miyomu olan kadınların çoğu gebeliklerini sorunsuz geçirir; ancak miyomlar bebeğin ters gelmesi, doğum eyleminde güçlük, plasentanın erken ayrılması ve erken doğum gibi sorunların olasılığını artırabilir. MedlinePlus'a göre gebelikte artan kan akımı ve östrojen nedeniyle miyomlar büyüyebilir ve doğumdan sonra genellikle eski boyutlarına döner. Bu nedenle miyom öyküsü olan kadınların gebelik takibinde bunu hekimlerine bildirmesi önemlidir.