Miyom nedir? Belirtileri ve tedavi seçenekleri

Miyom nedir?

NICHD'ye göre miyomlar, düz kas hücreleri, bağ dokusu hücreleri ve diğer maddelerden oluşan ve rahim duvarının içinde ya da üzerinde büyüyen dokulardır. NHS de miyomları rahimde veya çevresinde gelişen, yaygın ve kanser olmayan büyümeler olarak tanımlar. Miyomlar tek ya da çok sayıda olabilir ve boyutları kişiden kişiye büyük farklılık gösterir.

NICHD'ye göre miyomlar zaman içinde büyüyebilir, küçülebilir veya aynı boyutta kalabilir.

Miyom türleri

NICHD miyomları rahimdeki yerleşimlerine göre dört gruba ayırır:

• Submukozal miyom: Rahim iç tabakasının hemen altında gelişir ve rahim boşluğuna doğru büyür.
• İntramural miyom: Rahim kas duvarının içinde gelişir.
• Subseröz miyom: Rahmin dış yüzeyinde büyür.
• Saplı (pedinküle) miyom: Rahim yüzeyinden veya rahim boşluğuna doğru bir sapla uzanır.

Miyomun yeri, hangi belirtilere yol açacağını ve hangi tedavinin uygun olacağını büyük ölçüde belirler.

Miyom kimlerde görülür? Risk etkenleri

NHS ve MedlinePlus'a göre miyomlar en sık menopoz öncesi doğurganlık çağındaki kadınlarda görülür. NHS'in saydığı risk etkenleri şunlardır:

• Menopoza girmemiş olmak
• Hiç doğum yapmamış olmak
• Fazla kilo veya obezite
• Yüksek tansiyon veya diyabet
• Siyahi veya Asya kökenli olmak
• Ailede miyom öyküsü

MedlinePlus bu listeye ileri yaşı, adetlerin erken yaşta başlamasını ve D vitamini eksikliğini de ekler; Siyahi kadınlarda miyomların daha genç yaşta, daha büyük ve daha belirgin şikâyetlerle görülebildiğini belirtir.

Miyom belirtileri nelerdir?

NICHD'ye göre pek çok kadında miyom hiçbir belirti vermez. Belirti olduğunda NHS, MedlinePlus ve NICHD'nin saydığı şikâyetler şunlardır:

• Bol veya ağrılı adet: Miyomun en sık belirtisidir. Ağrılı adetin diğer nedenleri için ağrılı adet (dismenore) yazımıza bakabilirsiniz.
• Adetler arasında kanama
• Kansızlık (anemi): NICHD'ye göre bol kanamaya bağlı kansızlık gelişebilir; yorgunluk, halsizlik, solukluk ve nefes darlığına yol açabilir. Ayrıntılar için demir eksikliği anemisi belirtileri yazımıza bakabilirsiniz.
• Karnın alt kısmında dolgunluk veya baskı hissi
• Sık idrara çıkma: Miyomun mesaneye baskı yapmasına bağlı olabilir.
• Kabızlık ve şişkinlik
• Bel ağrısı ve karın ağrısı
• Cinsel ilişki sırasında ağrı
• Gebe kalmada güçlük

Belirtilerin şiddeti, miyomun sayısı, büyüklüğü ve yerleşimiyle ilişkilidir.

Miyom ve gebelik

NICHD'ye göre miyomlar bazı kişilerde kısırlık, tekrarlayan düşükler ve gebelikte erken doğum eylemi gibi üreme sorunlarına; ayrıca sezaryen olasılığının artması gibi doğumla ilgili sorunlara yol açabilir. Bu etkiler herkeste görülmez; miyomun yerine ve büyüklüğüne göre değişebilir.

NHS, çocuk sahibi olmayı planlıyorsanız tedavi seçeneklerini hekiminizle konuşmanızı vurgular; çünkü bazı tedaviler çocuk sahibi olmanızı engelleyebilir ya da gebelikte sorun riskini artırabilir. NICHD de tedavi seçiminde şu an gebe olup olmadığınızın ve ileride gebelik isteğinizin dikkate alındığını belirtir.

Miyom nasıl teşhis edilir?

MedlinePlus'a göre miyomlar çoğu zaman rutin jinekolojik muayene sırasında ya da görüntüleme testlerinde fark edilir. NHS'e göre hekim muayeneden sonra tanıyı doğrulamak ve miyomların özelliklerini belirlemek için ultrason ister.

• Ultrason: Karından veya vajinal yoldan yapılan ultrason, miyomun sayısını, büyüklüğünü ve yerini gösterir. Ultrason yapan doktorları jinekolojik ultrason sayfamızda görebilirsiniz.
• Diğer incelemeler: Gerekli durumlarda rahim boşluğuna kamerayla bakılması (histeroskopi), MR veya kapalı ameliyat (laparoskopi) gibi yöntemler kullanılabilir.
• Kan testleri: Bol kanaması olan kişilerde kansızlık olup olmadığını anlamak için kan sayımı istenebilir.

Miyom tedavisi

NHS ve NICHD'ye göre belirti vermeyen miyomlarda tedavi gerekmeyebilir. NICHD, tedavi önerisinden önce hekimin yaşınızı, genel sağlık durumunuzu, belirtilerin şiddetini, miyomların yerini, türünü ve boyutunu ve gebelik isteğinizi değerlendirdiğini belirtir.

İzlem

Şikâyet vermeyen miyomlar, düzenli muayene ve gerektiğinde ultrasonla takip edilebilir. Takip sıklığını hekiminiz belirler.

İlaç tedavisi

NHS'e göre ilaçlar daha çok belirtileri hafifletmek için kullanılır:

• İltihap giderici ağrı kesiciler: Adet ağrısını azaltabilir.
• Kanamayı azaltan ilaçlar: Bol adet kanamasını azaltmaya yardımcı olabilir.
• Hormonal ilaçlar: Kombine doğum kontrol hapı gibi hormonal yöntemler bol kanamayı azaltmak için kullanılabilir.

MedlinePlus'a göre bazı ilaçlar miyomların büyümesini yavaşlatabilir. İlaçlar çoğunlukla belirtileri hafifletmeye yöneliktir. Hangi ilacın size uygun olduğuna hekiminiz karar verir.

Cerrahi ve girişimsel yöntemler

NHS'e göre başlıca seçenekler şunlardır:

• Miyomektomi: Rahim korunarak yalnızca miyomların çıkarılmasıdır. Gebelik isteği olan kişilerde sıklıkla tercih edilir. Miyomun yerine göre açık ameliyat, kapalı ameliyat (laparoskopi) veya rahim içinden kamerayla (histeroskopi) yapılabilir. İşlemi yapan doktorlar için miyomektomi sayfamıza bakabilirsiniz.
• Histerektomi: Rahmin alınmasıdır. Sonrasında gebelik mümkün değildir. Genellikle çocuk sahibi olmayı düşünmeyen ve belirtileri ağır olan kişilerde değerlendirilir.
• Rahim arter embolizasyonu: Girişimsel radyoloji yöntemiyle, kasık damarından ilerletilen ince bir kateterle miyomu besleyen damarlar tıkanır; böylece miyomlar küçülür. Ayrıntılar için girişimsel radyoloji nedir yazımıza ve miyom embolizasyonu sayfamıza bakabilirsiniz.
• Endometrial ablasyon: Rahim iç tabakasının ısı gibi yöntemlerle yok edilmesidir; bol kanamayı azaltmayı amaçlar. Gebelik planı olanların bu yöntemi hekimleriyle ayrıca değerlendirmesi gerekir.

NHS'in uyarısıyla tekrar etmek gerekirse: bazı tedaviler çocuk sahibi olmayı engelleyebilir veya gebelikte sorun riskini artırabilir. Bu nedenle tedavi kararından önce gebelik planlarınızı hekiminizle mutlaka konuşun.

Muayeneye giderken hazırlık

Miyomun belirtileri ve tedavi seçenekleri kişiden kişiye değiştiği için hekime doğru bilgi vermek karar sürecini kolaylaştırır. Muayeneden önce şunları not etmeniz yararlı olur:

• Son birkaç adet döneminizin başlangıç tarihleri ve kaç gün sürdüğü
• Kanamanın miktarı (örneğin ped veya tampon değiştirme sıklığı, pıhtı olup olmadığı)
• Adetler arasında kanama olup olmadığı
• Ağrının ne zaman olduğu ve günlük yaşamınızı ne kadar etkilediği
• İdrar, bağırsak ve cinsel yaşamla ilgili şikâyetler
• Yorgunluk, halsizlik veya nefes darlığı gibi kansızlık belirtileri
• Gebelik planınız ve daha önceki gebelik ve doğumlarınız
• Kullandığınız ilaçlar ve doğum kontrol yöntemi

Miyom kansere dönüşür mü?

MedlinePlus'a göre miyomlar kanser olmayan (iyi huylu) tümörlerdir ve NHS de onları kanser olmayan büyümeler olarak tanımlar. Yine de hızla büyüyen bir kitle, menopozdan sonra yeni ortaya çıkan kanama veya kitle gibi durumlar hekim tarafından ayrıca değerlendirilmelidir.

Miyom için hangi doktora gidilir?

Miyomun tanı, takip ve tedavisi kadın hastalıkları ve doğum uzmanlarının alanıdır. Rahim arter embolizasyonu girişimsel radyoloji uzmanlarınca yapılır. Kansızlık gelişmişse aile hekiminiz veya iç hastalıkları uzmanı da tedaviye katkı sağlar. İlgili doktorlar için miyom konu sayfamıza bakabilirsiniz.