Erken boşalma nedir? Nedenleri ve tedavi seçenekleri

Erken boşalma nedir?

NHS erken boşalmayı, cinsel uyarılma sırasında erkeğin kendisinin ya da partnerinin istediğinden daha erken boşalması olarak tanımlar. healthdirect'e (Avustralya Hükümeti'nin sağlık bilgi hizmeti) göre bu durum kontrol edilemiyormuş gibi hissedilebilir.

healthdirect, erken boşalmanın çoğu zaman cinsel birleşmenin başlamasından sonraki bir dakika içinde boşalma olarak tanımlandığını, ancak boşalmanın ne kadar sürmesi gerektiğine dair belirlenmiş bir süre olmadığını vurgular. Yani önemli olan, kişinin ve partnerinin bu durumu bir sorun olarak yaşayıp yaşamadığıdır.

Ne kadar yaygın?

healthdirect, erken boşalmanın erkekleri etkileyen en sık cinsel sorun olduğunu belirtir. Her yaşta görülebilir, ancak gençlerde daha sıktır; healthdirect'e göre yaş ilerledikçe boşalma daha uzun sürme eğilimindedir. MedlinePlus da erkeklerde cinsel işlevle ilgili ara sıra yaşanan sorunların sık görüldüğünü belirtir.

Yaşam boyu ve sonradan gelişen erken boşalma

healthdirect'e göre erken boşalma iki biçimde görülebilir:

• Yaşam boyu (birincil) erken boşalma: Cinsel yaşamın başından beri vardır.
• Sonradan gelişen (ikincil) erken boşalma: Daha önce böyle bir sorun yokken zamanla ortaya çıkar.

Bu ayrım, olası nedenlerin ve tedavi yaklaşımının belirlenmesinde önemlidir.

Neden olur?

Erken boşalma çoğu zaman birden fazla etkenin birleşimiyle ortaya çıkar.

Ruhsal ve ilişkiyle ilgili nedenler

NHS ve healthdirect'in sıraladığı ruhsal nedenler şunlardır:

• Performans kaygısı; NHS'e göre özellikle yeni bir ilişkinin başında
• Genel kaygı ve stres. Bkz. Yaygın anksiyete bozukluğu
• Depresyon
• İlişki sorunları
• NHS'e göre erken cinsel deneyimlerden kalan alışkanlıklar, geçmişte yaşanmış travmatik cinsel deneyimler ve cinsellik konusunda katı bir yetiştirilme

Bedensel nedenler

• NHS'e göre prostat sorunları
• NHS'e göre tiroid bezinin aşırı ya da az çalışması. Bkz. Hipertiroidi belirtileri
• NHS'e göre keyif verici madde kullanımı; healthdirect'e göre alkol ve madde kullanımı erken boşalmayı kötüleştirebilir
• healthdirect'e göre sertleşme sorunu (erektil disfonksiyon)
• healthdirect'e göre yaşam boyu erken boşalmada hormon düzeylerindeki bozukluklar ve genetik etkenler rol oynayabilir

MedlinePlus da stresin, hastalıkların, ilaçların ve duygusal sorunların erkeklerde cinsel sorunlara katkıda bulunabileceğini belirtir.

Tanı nasıl konur?

healthdirect'e göre erken boşalmayı tanılamak için özel bir test yoktur. Hekim cinsel geçmişiniz ve yakınmanızın özellikleri hakkında sorular sorar; gerekirse altta yatan bir nedeni araştırmak için muayene ve testler isteyebilir. NHS, hekimin muayene yapabileceğini ya da sizi bir uzmana yönlendirebileceğini belirtir.

Görüşmede şu sorular gündeme gelebilir:

• Sorun ne zamandır var? Cinsel yaşamın başından beri mi, yoksa sonradan mı başladı?
• Her durumda mı, yoksa belirli durumlarda mı oluyor?
• Sertleşme sorunu ya da isteksizlik gibi başka yakınmalar var mı?
• Stres, kaygı ya da ilişki sorunları yaşanıyor mu?
• Kullanılan ilaçlar, alkol ya da madde kullanımı var mı?

healthdirect, isterseniz partnerinizi de sağlık profesyoneliyle yapılan görüşmeye dahil edebileceğinizi belirtir.

NHS'in bedensel nedenler arasında saydığı prostat ve tiroid sorunları açısından hekim muayene yapabilir ve gerekli gördüğünde kan testleri isteyebilir; örneğin tiroid hormonlarına bakılabilir. Bkz. Tiroid fonksiyon testleri. Bu değerlendirme, sorunun yalnızca davranışsal yöntemlerle mi yoksa altta yatan bir nedenin tedavisiyle mi ele alınması gerektiğini anlamaya yardımcı olur. Görüşmede utanmanıza gerek yoktur; hekiminiz bu konuyu bir sağlık sorunu olarak ele alır.

Kendi kendine denenebilecek yöntemler

NHS ve healthdirect'in önerdiği bazı yöntemler şunlardır:

• Cinsel ilişkiden bir-iki saat önce mastürbasyon yapmak
• Duyarlılığı azaltabilen kalın prezervatif kullanmak
• Derin nefes almak ve ara vermek
• Pozisyon değiştirmek; NHS'e göre boşalmaya yaklaşıldığında partnerin geri çekilebileceği pozisyonlar tercih edilebilir

Davranışsal teknikler

NHS iki davranışsal tekniği tanımlar:

• Sıkma tekniği: Boşalmaya yaklaşıldığında uyarılma durdurulur ve penisin başı kısa bir süre sıkılarak boşalma isteğinin azalması beklenir.
• Dur-başla tekniği: Benzer biçimde, boşalmaya yaklaşıldığında uyarılmaya ara verilir ve istek azaldıktan sonra devam edilir.

Bu tekniklerin amacı, boşalma öncesindeki hisleri tanımayı ve kontrolü artırmayı öğrenmektir. Bir cinsel terapist bu teknikleri adım adım öğretebilir.

İletişim ve günlük yaşam

Erken boşalma, kişide utanç, hayal kırıklığı ve kaygıya yol açabilir; bu duygular da bir sonraki cinsel deneyimde kaygıyı artırarak bir kısır döngü oluşturabilir. NHS ve healthdirect'in performans kaygısı, stres ve ilişki sorunlarını nedenler arasında sayması, bu döngüyü kırmanın tedavinin önemli bir parçası olduğunu gösterir.

Günlük yaşamda şu adımlar yardımcı olabilir:

• Partnerinizle açık konuşmak: Sorunu suçlama ya da utanç diliyle değil, birlikte çözülecek bir konu olarak ele almak kaygıyı azaltabilir.
• Beklentileri gözden geçirmek: healthdirect'in vurguladığı gibi boşalmanın ne kadar sürmesi gerektiğine dair belirlenmiş bir süre yoktur; cinselliği yalnızca süreye indirgemek baskıyı artırabilir.
• Stresle başa çıkmak: Düzenli uyku, fiziksel etkinlik ve gevşeme teknikleri genel stres düzeyini azaltmaya yardımcı olabilir.
• Alkol ve maddeden uzak durmak: healthdirect'e göre alkol ve madde kullanımı erken boşalmayı kötüleştirebilir.
• Eşlik eden sorunları ele almak: Sertleşme sorunu, kaygı ya da depresyon varsa bunların tedavisi erken boşalmanın da düzelmesine katkı sağlayabilir.

Tedavi seçenekleri

Kendi kendine yöntemler yeterli olmadığında hekim farklı tedavi seçenekleri önerebilir.

Psikoterapi, cinsel terapi ve çift terapisi

NHS'e göre psikoseksüel danışmanlık, ilişki sorunlarını ele alır ve boşalmayı geciktirme tekniklerini öğretir. healthdirect'e göre danışmanlık, altta yatan sorunları araştırmaya yardımcı olur; ilişki bağlamında çift terapisi de seçenekler arasındadır ve cinsel terapistler uygun teknikler konusunda yol gösterebilir. Kaygı ve depresyon gibi eşlik eden durumların tedavisi de önemlidir. Bkz. Psikoterapi ve Aile ve çift terapisi

İlaçlar

NHS ve healthdirect'e göre boşalmayı geciktirmeye ya da kontrolü artırmaya yardımcı olan ve hekim tarafından reçete edilen ilaçlar vardır. Bazı antidepresan ilaçlar bu amaçla kullanılabilir; sertleşme sorunu da varsa buna yönelik ilaçlar değerlendirilebilir. Ayrıca prezervatifle birlikte kullanılabilen, duyarlılığı azaltan uyuşturucu krem ya da spreyler bulunur. Bu ilaçların uygunluğu, olası yan etkileri ve diğer ilaçlarla etkileşimi nedeniyle tedavi hekim tarafından planlanmalıdır; reçetesiz ürünleri kullanmadan önce de hekiminize ya da eczacınıza danışın.