Kolonoskopi

Kolonoskopi nedir?

Kolonoskopi, kalın bağırsağın ve bağırsağın son bölümü olan rektumun iç yüzeyinin incelendiği bir işlemdir. Ucunda küçük bir kamera ve ışık bulunan uzun, ince ve esnek bir tüp (kolonoskop) makattan girilerek kalın bağırsak boyunca dikkatle ilerletilir.

İşlem sırasında bağırsak duvarının daha net görülebilmesi için içeri hava veya karbondioksit verilir. Hekim gerekli görürse tüpün içinden geçirilen küçük aletlerle doku örneği (biyopsi) alabilir ya da polip denilen küçük çıkıntıları çıkarabilir. Bu işlemler genellikle hissedilmez.

Kolonoskopinin yapılabilmesi için bağırsağın tamamen temizlenmiş olması gerekir. Bu nedenle işlemden önce özel bir beslenme düzeni ve bağırsağı boşaltan ilaçlar (müshil) içeren bir hazırlık süreci uygulanır.

Ne amaçla yapılır?

Kolonoskopi; makattan kanama veya dışkıda kan, uzun süren ishal ya da kabızlık, dışkılama alışkanlığında değişiklik, açıklanamayan kilo kaybı veya halsizlik, karın ağrısı ya da kansızlık gibi şikâyetlerin nedenini araştırmak için istenebilir. Bu şikâyetler her zaman ciddi bir hastalığa işaret etmez; yine de nedenlerinin hekimle birlikte araştırılması önemlidir.

Bazı polipler zamanla kansere dönüşebildiği için polipleri bulup çıkarmak, kolonoskopinin önemli amaçlarından biridir. Kalın bağırsak kanseri taraması ve daha önce polip saptanmış kişilerin izlenmesi de bu kapsamda değerlendirilir.

Kolonoskopi ayrıca Crohn hastalığı, ülseratif kolit ve divertikül hastalığı gibi bağırsak hastalıklarının araştırılmasında kullanılır. Bu hastalıkların tanısı her zaman kolay olmadığından hekim kolonoskopiye ek olarak başka testler de isteyebilir.

Hangi uzmanlıklarla ilişkilidir?

Kolonoskopi çoğunlukla gastroenteroloji uzmanları tarafından yapılır. Kurumdan kuruma değişmekle birlikte genel cerrahi uzmanları da kolonoskopi yapabilir. Bağırsakta cerrahi değerlendirme gerektirebilecek bir durum saptandığında genel cerrahi de sürece dahil olabilir.

Sedasyon uygulanan işlemlerde anesteziyoloji ekibi yer alabilir. Bağırsak şikâyetleri nedeniyle aile hekiminize veya iç hastalıkları uzmanına başvurduğunuzda, gerekli görülürse sizi bu uzmanlıklara yönlendirebilirler.

Kaynaklar

• Colonoscopy — NHS, erişim: 03.10.2026
• Colonoscopy: why it's done — NHS, erişim: 03.10.2026
• Colonoscopy: getting ready — NHS, erişim: 03.10.2026
• Colonoscopy: what happens on the day — NHS, erişim: 03.10.2026
• Colonoscopy — MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine), erişim: 03.10.2026

İlgili içerikler

• Gastroenteroloji branşı
• Genel cerrahi branşı

Kolonoskopinin sağlıklı yapılabilmesi büyük ölçüde bağırsak hazırlığının doğru uygulanmasına bağlıdır. Hazırlık yetersiz kalırsa işlem tamamlanamayabilir. İşlemden önce ne yiyebileceğiniz, müshil ilaçlarını nasıl ve ne zaman kullanacağınız ve yeme içmeyi ne zaman bırakacağınız işlemi yapacak kurum tarafından yazılı olarak verilir. Hazırlık talimatını işlemi yapacak kurumdan alın ve harfiyen uygulayın.

Randevu öncesinde sormanız veya bildirmeniz gereken konular:

• Beslenme düzeni ve müshil ilaçlarının kullanımıyla ilgili yazılı talimat
• Kan sulandırıcı, demir ilacı, şeker hastalığı ilaçları veya düzenli kullandığınız diğer ilaçlarla ilgili ne yapmanız gerektiği (hiçbir ilacı kendi başınıza bırakmayın)
• Gebelik olasılığınız, alerjileriniz ve kronik hastalıklarınız
• Sedasyon veya ağrı kesici seçenekleri
• İşlemden sonra eve kimin eşlik edeceği ve ne kadar süre araç kullanmamanız gerektiği
• Biyopsi veya polip alınırsa sonuçların ne zaman ve nasıl bildirileceği

Müshil ilaçlarını kullanmaya başladıktan sonra sık ve sulu dışkılama olacağından tuvalete yakın bir yerde bulunmanız gerekir. İşlem günü size olası riskler anlatılır ve onamınız alınır. İşlem sırasında genellikle sol yanınıza yatarsınız; sedasyon ya da ağrı kesici uygulanabilir. Basınç hissi, kısa süreli kramp ve gaz sancısı olabilir.

Sedasyon aldıysanız kurumun belirttiği süre boyunca araç kullanmamanız gerekir ve eve bir yakınınızla dönmeniz istenir. İşlemden sonra bir süre şişkinlik ve karın krampları görülebilir.

Kolonoskopi girişimsel bir işlemdir. Nadir de olsa sedasyona bağlı tepkiler, özellikle biyopsi veya polip alınan yerlerden kanama, bağırsak duvarında yırtılma (perforasyon) ve enfeksiyon gibi riskler bulunur. Bu riskler işlem öncesinde size ayrıca anlatılır.

İşlemden sonra bir süre hafif kanama görülebilir. Ancak yoğun kanama, giderek artan şiddetli karın ağrısı veya yüksek ateş gelişirse işlemi yapan kurumla hemen iletişime geçin ya da acil yardım alın. Acil durumlarda 112'yi arayın veya en yakın acil servise başvurun.

Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi planı yerine geçmez. Kolonoskopinin sizin için uygun olup olmadığı, hazırlığın kişisel durumunuza göre nasıl düzenleneceği ve sonuçların yorumlanması hekiminizin kararıdır.