Göz tansiyonu ölçümü

Göz tansiyonu ölçümü nedir?

Göz tansiyonu ölçümü, gözün içindeki sıvı basıncını değerlendiren bir testtir. Tıp dilinde tonometri olarak da adlandırılır. Göz içinde sürekli yapılan ve dışarı süzülen bir sıvı bulunur; bu sıvının boşalması zorlaştığında göz içi basınç yükselebilir.

Ölçüm kısa sürer ve çoğu zaman kapsamlı bir göz muayenesinin parçası olarak yapılır. Farklı cihazlar kullanılabilir. Bazılarında göze hafif bir hava üflenir. Bazılarında ise göz yüzeyi bir damla ile uyuşturulur ve cihazın ucu, gözün ön yüzündeki saydam tabakaya (kornea) çok kısa süre hafifçe değdirilir. Kalem benzeri el tipi cihazlar da vardır.

Hangi yöntemin kullanılacağına muayeneyi yapan hekim karar verir. Yöntemler, ölçümün yapılış biçimi ve hassasiyeti bakımından birbirinden farklı olabilir.

Ne amaçla yapılır?

Testin en sık kullanım amacı glokomu taramak ve izlemektir. Glokom, gözün arkasındaki görme sinirine zarar verebilen bir grup göz hastalığıdır. Başlangıç döneminde çoğu zaman belirti vermediği için düzenli göz muayeneleri hastalığın erken fark edilmesine yardımcı olabilir.

Glokom tedavisi gören kişilerde, tedavinin göz içi basıncı üzerindeki etkisini izlemek için ölçüm belirli aralıklarla tekrarlanabilir. Bazı göz ameliyatlarından önce ve sonra da göz içi basıncı kontrol edilebilir.

Yaş ilerledikçe ve ailesinde glokom bulunan kişilerde glokom olasılığı artar. Bu nedenle hekim bazı kişilere daha düzenli kontrol önerebilir. Kimin hangi sıklıkla kontrol edilmesi gerektiği kişiden kişiye değişir.

Hangi uzmanlıklarla ilişkilidir?

Göz tansiyonu ölçümü göz hastalıkları uzmanlığının alanındadır. Ölçüm, muayene sırasında hekim ya da hekimle birlikte çalışan sağlık ekibi tarafından yapılabilir. Sonucu yorumlamak ve diğer bulgularla birlikte değerlendirmek ise hekimin görevidir.

Glokom şüphesi olduğunda göz hastalıkları uzmanı yalnızca basınç değerine bakmaz. Göz damlasıyla göz bebeği büyütülerek yapılan göz dibi muayenesi, yan görmeyi değerlendiren görme alanı testi ve gerekli görülen başka incelemeler de değerlendirmeye eklenebilir. Katarakt gibi başka göz sorunları için yapılan muayenelerde de göz içi basıncı rutin olarak ölçülebilir.

Kaynaklar

• Tonometry — MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine), erişim: 03.10.2026
• Eye Pressure Testing — American Academy of Ophthalmology, erişim: 03.10.2026
• Glaucoma — National Eye Institute (NEI), erişim: 03.10.2026

İlgili içerikler

• Göz hastalıkları branşı
• Katarakt hakkında genel bilgi

Bu ölçüm için çoğu zaman özel bir hazırlık gerekmez; yine de hazırlık talimatını işlemi yapacak kurumdan alın. Kontakt lens kullanıyorsanız bunu mutlaka söyleyin. Bazı yöntemlerde kullanılan renkli boya lense kalıcı olarak geçebileceği için lenslerinizi çıkarmanız istenebilir.

Ölçümden önce ekiple konuşabileceğiniz konular:

• Ailenizde glokom olup olmadığı
• Gözünüzde yara, kornea sorunu veya enfeksiyon bulunup bulunmadığı
• Daha önce geçirdiğiniz göz ameliyatları ve kullandığınız göz damlaları
• Hangi ölçüm yönteminin kullanılacağı ve göze damla damlatılıp damlatılmayacağı
• Sonucun ne zaman ve nasıl açıklanacağı

Ölçüm sırasında rahat olmanız, normal nefes almanız ve gözünüzü açık tutmanız istenir. Göz yüzeyini uyuşturan damla kullanıldığında genellikle rahatsızlık hissedilmez. Hava üflemeli yöntemde ise kısa süreli bir basınç ya da irkilme hissi olabilir.

Tek bir göz tansiyonu ölçümü, glokom tanısı koymak ya da glokomu dışlamak için tek başına yeterli değildir. Göz içi basıncı yüksek olduğu halde glokom gelişmeyen kişiler olabildiği gibi, basıncı olağan aralıkta görünen kişilerde de glokom görülebilir. Herkes için tek bir doğru değer yoktur; sizin için uygun aralığı göz hekiminiz belirler.

Korneaya temas eden yöntemlerde nadiren gözün ön yüzeyinde küçük bir çizik oluşabilir; bu durum çoğunlukla kısa sürede düzelir. Ölçümden sonra gözünüzde geçmeyen ağrı, batma veya kızarıklık olursa ölçümü yapan kuruma başvurun.

Gözde aniden başlayan şiddetli ağrı, gözde kızarıklık, bulanık görme ve bulantı birlikte ortaya çıkarsa bu durum acil değerlendirme gerektirebilir. Acil durumlarda 112'yi arayın veya en yakın acil servise başvurun.

Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi planı yerine geçmez. Ölçüm sonuçlarınızın yorumlanması ve sonraki adımlarla ilgili kararlar sizi muayene eden hekime aittir.