Solunum fonksiyon testi

Solunum fonksiyon testi nedir?

Solunum fonksiyon testi, akciğerlerinizin nasıl çalıştığını ölçen testlerin genel adıdır. Bu testlerin en sık yapılanı spirometridir. Spirometri, derin bir nefes aldıktan sonra ne kadar havayı ve ne hızla dışarı verebildiğinizi ölçer.

Test, spirometre adı verilen bir cihaza bağlı ağızlıkla yapılır. Havanın burundan kaçmaması için burnunuza yumuşak bir mandal takılır. Ölçüm birkaç kez tekrarlanır ve birbirine yakın sonuçlar elde edilmeye çalışılır.

Bazı merkezlerde spirometriye ek olarak akciğer hacmini ölçen kapalı kabin testleri veya akciğerlerden kana gaz geçişini değerlendiren testler de yapılabilir. Hangi testlerin gerektiğine doktorunuz karar verir.

Ne amaçla yapılır?

Spirometri; astım, KOAH (kronik obstrüktif akciğer hastalığı) ve akciğer dokusunda sertleşmeye yol açan hastalıklar gibi durumlardan şüphelenildiğinde tanıya yardımcı olmak için istenir. Nefes almayla ilgili yakınmaların nedenini araştırmada da kullanılabilir.

Bilinen bir akciğer hastalığının takibinde ve tedavinin ne ölçüde işe yaradığını değerlendirmede test tekrarlanabilir. Ameliyat öncesinde akciğer işlevinin değerlendirilmesi veya bazı kimyasal maruziyetlerin akciğere etkisinin ölçülmesi de amaçlar arasında yer alır.

Bazen ölçüm, nefes yollarını genişleten bir ilaç solutulduktan sonra tekrarlanır. Bu karşılaştırma, astım gibi durumların değerlendirilmesine katkı sağlayabilir. Sonuçlar; yaş, cinsiyet, boy ve kilo gibi özelliklere göre beklenen değerlerle karşılaştırılarak yorumlanır.

Hangi uzmanlıklarla ilişkilidir?

Solunum fonksiyon testleri en çok göğüs hastalıkları uzmanlığıyla ilişkilidir. Testin istenmesi, yorumlanması ve sonuca göre takip planının yapılması çoğunlukla bu branşta yürütülür.

Aile hekimliği, iç hastalıkları, çocuk sağlığı ve hastalıkları ile alerji ve immünoloji gibi branşlar da astım veya nefes darlığı yakınmalarında testi isteyebilir ya da sizi göğüs hastalıklarına yönlendirebilir. Ameliyat öncesi değerlendirmede de bu teste başvurulabilir.

Spirometri sonucu tek başına değerlendirilmez. Doktor; yakınmalarınızı, muayene bulgularınızı ve gerekirse diğer testleri birlikte ele alır.

Kaynaklar

• Spirometry test — NHS, erişim: 03.10.2026
• Pulmonary function tests — MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine), erişim: 03.10.2026
• Shortness of breath — NHS, erişim: 03.10.2026
• Asthma — NHS, erişim: 03.10.2026

İlgili içerikler

• Göğüs hastalıkları branşı
• Astım rehberi

Spirometrinin doğru yapılabilmesi için bazı hazırlıklar istenebilir. Hazırlık talimatını işlemi yapacak kurumdan alın; bu talimatlar kurumdan kuruma farklılık gösterebilir. Sormanız yararlı olabilecek konular:

• Nefes açıcı ilaçlarınızı (inhaler) ve diğer ilaçlarınızı test öncesinde kullanıp kullanmayacağınız
• Sigara, alkol ve ağır yemekle ilgili test öncesi kısıtlamalar
• Giyim önerisi (göğsü ve karnı sıkmayan, bol kıyafetler genellikle önerilir)
• Yakın zamanda geçirdiğiniz göğüs enfeksiyonu, ameliyat, kalp sorunu veya yüksek tansiyonu nasıl bildireceğiniz
• Yanınızda getirmeniz istenen önceki solunum testi sonuçları ve raporlar

Test sırasında genellikle oturursunuz. Derin bir nefes alır, dudaklarınızı ağızlığın çevresine sıkıca kapatır ve havayı akciğerleriniz boşalana kadar olabildiğince hızlı ve güçlü biçimde üflersiniz. Testi yapan sağlık çalışanı her adımda size ne yapacağınızı söyler.

Test sırasında veya hemen sonrasında kısa süreli baş dönmesi, sersemlik, nefes darlığı ya da öksürük olabilir. Böyle bir durumda ara vermek istediğinizi söyleyebilirsiniz. Kendinizi hasta hissediyorsanız bunu teste başlamadan önce belirtin.

Bu sayfa solunum fonksiyon testi hakkında genel bilgi verir; kişisel bir tanı ya da tedavi planı yerine geçmez. Sonucun sizin için ne anlama geldiğini yakınmalarınız ve muayene bulgularınızla birlikte değerlendiren doktorunuz açıklar. Tedaviye ilişkin kararlar sizi muayene eden hekime aittir.

Spirometri çoğu kişi için güvenli bir testtir, ancak herkese uygun olmayabilir. Aktif bir göğüs enfeksiyonu, ciddi kalp sorunları, kontrol altında olmayan yüksek tansiyon ya da yakın zamanda geçirilmiş kalp krizi, inme veya ameliyat gibi durumlarda test ertelenebilir ya da yapılmayabilir. Küçük de olsa akciğer sönmesi (pnömotoraks) riski tanımlanmıştır.

Nefes almakta ciddi zorlanma, nefes nefese kalıp konuşamama, göğüste sıkışma veya ağırlık hissi, kollara, sırta, boyna veya çeneye yayılan ağrı, dudaklarda ya da ciltte belirgin solukluk, morarma veya grileşme ve ani bilinç bulanıklığı acil belirtilerdir. Astım atağı sırasında nefes açıcı ilacınıza rağmen kötüleşme olması da acil değerlendirme gerektirir. Acil durumlarda 112'yi arayın veya en yakın acil servise başvurun.