Kısaca
Mide balonu (intragastrik balon), mideye yerleştirilen ve içi sıvı ya da gazla doldurulan yumuşak bir balondur. Midede yer kaplayarak daha az yemekle tokluk hissedilmesine ve midenin daha yavaş boşalmasına yardımcı olur. Balon çoğunlukla endoskopi ile yerleştirilir; bazı türleri kapsül biçiminde yutulur. NIDDK'ye göre geçici bir yöntemdir ve türüne göre birkaç ay ile bir yıl arasında midede kalır. Mide balonu bir ameliyat değildir; ancak etkili ve güvenli olabilmesi için kişinin uygun aday olması, beslenme ve yaşam tarzı programına katılması ve düzenli izlenmesi gerekir. İlk günlerde bulantı ve kusma sık görülür; seyrek de olsa ciddi komplikasyonlar gelişebilir.
Mide balonu nedir?
StatPearls'a göre mide balonu, mideye yerleştirilerek yer kaplayan ve kişinin daha az yemekle doymasına yardımcı olan, kesi gerektirmeyen bir kilo verme yöntemidir. FDA, bu balonların midede yer kaplayarak ve midenin boşalmasını geciktirerek etki ettiğini belirtir.
Balonun içi, türüne göre serum fizyolojik (tuzlu su) ya da gazla doldurulur. Bazı balonlar endoskopiyle yerleştirilip yine endoskopiyle çıkarılırken, bazıları kapsül biçiminde yutulur. StatPearls'a göre yutulabilen bazı balonlar belirli bir süre sonra kendiliğinden söner ve doğal yolla vücuttan atılır; bu türlerde çıkarma işlemi gerekmez.
Mide balonu, mide ya da bağırsakta kalıcı bir değişiklik yapmaz. Bu yönüyle tüp mide gibi ameliyatlardan ayrılır. Ameliyat seçenekleri için bkz. Metabolik cerrahi ve Tüp mide ameliyatı
Kimlere uygulanabilir?
StatPearls'a göre mide balonu, diyet ve yaşam tarzı değişiklikleriyle daha önce yeterli kilo veremeyen kişilerde düşünülür. StatPearls'ın aktardığı ölçütler şunlardır:
- Avrupa'da genellikle beden kitle indeksi (BKİ) 27–35, ABD'de 30–35 arasındaki kişiler
- Daha yüksek BKİ'si olan bazı kişilerde, ameliyat öncesinde kilo vermeyi kolaylaştırmak amacıyla "köprü" tedavi olarak
Uygunluk; kilonuz, eşlik eden hastalıklarınız, önceki tedavi denemeleriniz ve beklentileriniz değerlendirilerek belirlenir. Beden kitle indeksi hakkında bilgi için bkz. Beden kitle indeksi nedir?
Kimlere uygulanmaz?
StatPearls'ın sıraladığı başlıca durumlar şunlardır:
- Daha önce mide ya da yemek borusu ameliyatı geçirmiş olmak
- İltihabi bağırsak hastalığı
- Mide ya da yemek borusunda ülser veya varis
- Büyük mide fıtığı (hiatal herni). Bkz. Mide fıtığı
- Karaciğer sirozu
- Mide kanseri öyküsü
- Gebelik ya da emzirme
- Kanama bozukluğu
- Sedasyon ya da anesteziyi tolere edememe
- Balon malzemesine alerji
- Kontrol altında olmayan ruhsal hastalık ya da madde kullanım bozukluğu
StatPearls, hafif gastrit ya da Helicobacter pylori enfeksiyonu gibi durumların mutlak bir engel olmadığını ancak değerlendirilmesi gerektiğini belirtir.
Mide balonu nasıl takılır ve çıkarılır?
Endoskopik yerleştirme
StatPearls'a göre işlem, ayaktan yapılan bir endoskopiyle yaklaşık 30 dakikada tamamlanır. Kişiye sakinleştirici (sedasyon) verilir. Söndürülmüş balon ağızdan yemek borusu yoluyla mideye ilerletilir ve endoskopla kontrol edilerek mide içinde doldurulur. Endoskopi hakkında bilgi için bkz. Endoskopi nedir?
Yutulabilen balonlar
NHS'e göre yutulan balon, bağlı ince bir boru yardımıyla mideye ulaştıktan sonra tuzlu suyla doldurulur. NHS bu işlemin genellikle yaklaşık 20 dakika sürdüğünü ve genel anestezi yerine lokal anestezik ya da sakinleştirici kullanılabileceğini belirtir.
Balonun kalma süresi ve çıkarılması
NIDDK'ye göre mide balonları geçicidir ve 6–12 ay arasında midede kalır. StatPearls'a göre türüne göre bu süre 4 aydan 12 aya kadar değişir. Endoskopiyle yerleştirilen balonlar süre dolduğunda yine endoskopiyle söndürülüp çıkarılır; StatPearls'a göre bu işlem genellikle yaklaşık 15 dakika sürer.
İşlem öncesi ve sonrası beslenme
StatPearls'ın aktardığı tipik süreç şöyledir:
- İşlemden önce: Birkaç gün berrak sıvılarla beslenme ve işlemden önceki gece yarısından sonra hiçbir şey yememe ya da içmeme
- İşlemden sonra: İlk saatlerde berrak sıvılar, ardından protein içeren sıvı besinler, sonra püre ve yumuşak gıdalar ve zamanla normal beslenme
- İlaçlar: Mide asidini azaltan ilaçlar ve bulantı giderici ilaçlar hekim tarafından düzenlenir.
StatPearls, balon takılmadan önce, takılı kaldığı süre boyunca ve çıkarıldıktan sonra en az 6 ay beslenme danışmanlığı alınmasının önemini vurgular. FDA de cihazla tedavi edilen kişilerin sağlıklı yaşam tarzını sürdürmesi gerektiğini belirtir. Bkz. Sağlıklı kilo verme
Bu konuda
Bu konuyu bir hekimle konuşmak isterseniz
İlgili branşlardaki doktor profillerini şehir ve ilçeye göre inceleyebilir, çalışma yerlerini ve randevu seçeneklerini görebilirsiniz.
Yan etkiler ve riskler
Sık görülen yan etkiler
StatPearls'a göre balon takılan kişilerin büyük çoğunluğunda, mide balona alışırken ilk günlerde bazı yakınmalar görülür:
- Bulantı ve kusma
- Karın ağrısı ve kramp
- Hazımsızlık, mide yanması ve reflü
- Geğirme
- Kabızlık
StatPearls'a göre bu yakınmalar çoğunlukla ilk hafta içinde azalır. Az sayıda kişide yakınmalar sürer ve balonun erken çıkarılması gerekebilir.
Seyrek ama ciddi riskler
FDA ve StatPearls'ın sıraladığı ciddi komplikasyonlar şunlardır:
- Balonun kendiliğinden aşırı şişmesi: Balona hava ya da sıvı dolarak büyümesi; karın ağrısı, şişkinlik ve kusmaya yol açabilir.
- Akut pankreatit: Balonun pankreasa baskı yapmasıyla gelişebilen pankreas iltihabı.
- Mide delinmesi (perforasyon)
- Mide ülseri
- Balonun sönmesi ve yer değiştirmesi: Sönen balon bağırsağa geçip tıkanmaya yol açabilir. StatPearls'a göre sıvıyla doldurulan bazı balonlarda içine konan mavi boya sayesinde balon sönerse idrar mavi-yeşil renge döner; bu durumda hemen hekime başvurulmalıdır.
- Mide çıkışında tıkanma
FDA, sıvı dolu mide balonlarıyla ilişkili ölüm bildirimleri de olduğunu ve hekimlerin hastaları komplikasyonlar açısından yakından izlemesi gerektiğini belirtir. StatPearls'a göre balonun çıkarılması sırasında da kanama, yemek borusunda yırtılma ya da nadiren akciğere içerik kaçması gibi sorunlar gelişebilir.
Balon çıkarıldıktan sonra
StatPearls'a göre balon çıkarıldıktan sonraki aylarda verilen kilonun bir kısmının geri alınması sık görülür. Bu nedenle balon, tek başına bir çözüm olarak değil, kalıcı beslenme ve hareket alışkanlıkları kazanmak için bir başlangıç desteği olarak görülmelidir. StatPearls, düzenli kontrollere katılan kişilerde sonuçların daha iyi olduğunu belirtir. Diyetisyen, hekim ve gerekirse psikolog desteğini balon çıkarıldıktan sonra da sürdürmek önemlidir.
Mide balonu ile diğer seçenekler arasındaki farklar
Fazla kilonun tedavisinde mide balonu, yaşam tarzı değişiklikleri ile ameliyat arasında yer alan seçeneklerden biridir. Seçenekler arasındaki başlıca farklar şöyle özetlenebilir:
- Kalıcılık: Mide balonu geçicidir ve süre dolduğunda çıkarılır. NIDDK'ye göre tüp mide ameliyatı geri döndürülemez, gastrik bypassın geri döndürülmesi ise zordur.
- Kesi: Mide balonunda kesi yapılmaz. Ameliyatlar ise çoğunlukla karına açılan küçük kesilerden kapalı yöntemle yapılır.
- Anestezi: NHS'e göre yutulan balonda genel anestezi yerine lokal anestezik ya da sakinleştirici kullanılabilir; ameliyatlar genel anestezi altında yapılır.
- Endoskopik tüp mide: NHS, mideye kamera ve dikiş aleti bulunan esnek bir tüple girilerek mide duvarının içeriden katlanıp dikildiği ve midenin küçültüldüğü bir yöntem de tanımlar. Bu yöntemde kesi yapılmaz ve doku çıkarılmaz; NHS'e göre çoğu kişi aynı gün eve dönebilir.
Size en uygun seçeneğin hangisi olduğu; kilonuz, eşlik eden hastalıklarınız, önceki denemeleriniz ve tercihleriniz birlikte değerlendirilerek belirlenir. Kararı vermeden önce her seçeneğin olası yararlarını, risklerini ve sonrasında ne tür bir izlem gerektirdiğini hekiminizle ayrıntılı konuşmanız önemlidir. Obezite hakkında genel bilgi için bkz. Obezite nedir?
Ne zaman doktora başvurmalı?
Fazla kilonuz nedeniyle tedavi seçeneklerini değerlendirmek istiyorsanız aile hekiminize ya da endokrinoloji, gastroenteroloji veya genel cerrahi uzmanına başvurabilirsiniz.
Balon takılıyken şu durumlarda tedavi ekibinize hemen ulaşın:
- İlk haftadan sonra da süren ya da sıvıları tutamayacağınız kadar şiddetli kusma
- Giderek artan karın ağrısı ya da şişkinlik
- İdrarın mavi-yeşil renge dönmesi
- Siyah dışkı ya da kanlı kusma
- Gaz ya da dışkı çıkaramama
Sırta vuran çok şiddetli karın ağrısı, ateşle birlikte sertleşen karın, bayılma ya da nefes darlığı gibi acil belirtilerde 112'yi arayın.
Acil durumlarda 112'yi arayın.112'yi ara
Sık sorulan sorular
Yanıtı görmek için soruya dokunun.
Mide balonu ameliyat mı?
Hayır. Mide balonu kesi yapılmadan, çoğunlukla endoskopiyle ya da yutularak yerleştirilen geçici bir yöntemdir. Mide ya da bağırsakta kalıcı bir değişiklik yapmaz.
Mide balonu midede ne kadar kalır?
NIDDK'ye göre mide balonları 6–12 ay arasında midede kalır. StatPearls'a göre türüne göre bu süre 4 aydan 12 aya kadar değişebilir.
Mide balonundan sonra bulantı normal mi?
StatPearls'a göre ilk günlerde bulantı, kusma ve karın ağrısı sık görülür ve çoğunlukla ilk hafta içinde azalır. Sıvıları tutamayacak kadar şiddetli ya da uzun süren kusmada ekibinize başvurun.
Balon çıkarıldıktan sonra kilo geri alınır mı?
StatPearls'a göre balon çıkarıldıktan sonra verilen kilonun bir kısmının geri alınması sık görülür. Kalıcı beslenme ve hareket alışkanlıkları ile düzenli kontroller bu olasılığı azaltmaya yardımcı olur.
Mide balonu kimlere uygulanmaz?
StatPearls'a göre daha önce mide ameliyatı geçirenlere, gebelere ve emzirenlere, büyük mide fıtığı, mide ülseri ya da karaciğer sirozu olanlara ve kanama bozukluğu bulunanlara genellikle uygulanmaz. Uygunluğunuzu hekiminizle değerlendirin.
Bu yazı genel bilgi amaçlıdır; tanı ve tedavi için hekiminize başvurun.
Kaynaklar
Bu yazı hazırlanırken aşağıdaki kaynaklara başvuruldu.
İlgili konu sayfaları
- İnsülin direnci
- Karaciğer yağlanması
- Obezite
- Tip 2 diyabet
- Metabolik cerrahi
- Mide balonu (intragastrik balon)
- Obezite değerlendirmesi ve kilo yönetimi
- Üst gastrointestinal endoskopi
- Gastroskopi (üst sindirim sistemi endoskopisi)
- Mide balonu (intragastrik balon)
- Genel Cerrahi
- Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları
- Gastroenteroloji
DoktorPlus'ın arama, randevu ve destek alanları acil hizmetin yerine geçmez. Acil durumlarda 112 veya uygun acil sağlık hizmetine başvurun. Acil durum bilgisi
