Kısaca
Makromasti, memelerin vücut yapısına göre belirgin şekilde büyük olması ve bu büyüklüğün bedensel ya da ruhsal yakınmalara yol açması durumudur. Halk arasında "büyük meme" ya da "meme büyüklüğü" olarak da anılır. NHS ve MedlinePlus'a göre büyük memeler boyun, sırt ve omuz ağrısına; meme altında cilt tahrişine ve döküntüye; sutyen askılarının omuzlarda derin iz bırakmasına ve egzersiz yapmakta zorlanmaya neden olabilir. MedlinePlus, bazı kişilerde kollarda ya da ellerde uyuşma ve karıncalanma gibi sinir yakınmalarının da görülebildiğini belirtir. İlk adımda egzersiz, gerekiyorsa kilo verme ve iyi destekleyen sutyen gibi önlemler denenir; yakınmalar sürüyorsa meme küçültme ameliyatı bir seçenek olabilir.
Makromasti nedir?
Meme büyüklüğü kişiden kişiye büyük farklılık gösterir ve tek başına bir hastalık değildir. "Makromasti" terimi, memelerin vücudun geri kalanına göre orantısız büyük olduğu ve bu durumun günlük yaşamı etkileyen yakınmalara yol açtığı durumlar için kullanılır.
Amerikan Plastik Cerrahlar Derneği (ASPS), aşırı büyük memelerin yol açtığı yakınmalar arasında sırt, boyun ve omuz ağrısını, sutyen askılarının bıraktığı oluk şeklindeki izleri ve meme altında cilt tahrişini sayar. NHS ise bu yakınmalara düşük özgüveni ve egzersiz yapmakta zorlanmayı da ekler.
Memeler yalnızca yağ dokusundan değil, süt bezlerinden ve bağ dokusundan da oluşur. Bu nedenle büyük memelerin tamamı kilo vermekle belirgin şekilde küçülmeyebilir; ancak fazla kilonun azaltılması bazı kişilerde yakınmaları hafifletebilir.
Belirtileri ve yakınmalar
NHS, MedlinePlus ve ASPS'nin saydığı başlıca yakınmalar şunlardır:
Ağrı
- Boyun, sırt ve omuz ağrısı: Memelerin ağırlığı, gövdenin öne doğru çekilmesine ve bu bölgelerdeki kaslarda süregen gerginliğe yol açabilir. Bkz. Boyun ağrısı nedenleri ve Sırt ağrısı nedenleri
- Baş ağrısı: MedlinePlus, büyük memelere bağlı süregen ağrılar arasında baş ağrısını da sayar.
- Meme ağrısı: Memelerin kendisinde ağırlık ve hassasiyet hissi olabilir.
Sinir yakınmaları
MedlinePlus'a göre bazı kişilerde kollarda ya da ellerde uyuşma ve karıncalanma gibi sinirlerle ilgili yakınmalar görülebilir.
Cilt sorunları
- Meme altında tahriş ve döküntü: Meme altındaki deri kıvrımında nem birikmesi ve sürtünme, tıpta "intertrigo" denen cilt iltihabına yol açabilir. MedlinePlus'a göre intertrigo, deri kıvrımlarında nem, bakteri ya da mantar birikmesi sonucu ortaya çıkar ve kırmızı, sınırları belirgin, bazen sulanan lekelerle kendini gösterir. Ağır durumlarda cilt bütünlüğü bozulabilir ve kötü koku olabilir.
- Sutyen askısı izleri: Omuzlarda askıların bıraktığı derin oluklar.
- Çatlaklar: MedlinePlus, ciltte çatlakları (stria) da büyük memelere bağlı görünüm sorunları arasında sayar.
Günlük yaşam ve ruh sağlığı
- Egzersiz ve spor yapmakta zorlanma
- Uygun giysi ve sutyen bulmakta güçlük
- İstenmeyen ilgi ve beden algısıyla ilgili sıkıntılar: NHS düşük özgüveni, MedlinePlus istenmeyen ilgiyi sayar.
Neden olur?
Meme büyüklüğünü kalıtım, vücut ağırlığı ve hormonlar gibi pek çok etken belirler. NHS'e göre gebelikte memeler büyüyebilir. MedlinePlus'ın yakınmaları hafifletmek için kilo vermeyi önermesi, vücut ağırlığının meme büyüklüğünü etkileyebildiğini gösterir.
Tek taraflı, hızlı ya da açıklanamayan bir büyüme ise farklı bir durumdur ve hekim tarafından değerlendirilmelidir. Memede yeni bir kitle, şekil değişikliği, ciltte çekinti ya da meme başından kanlı akıntı gibi değişiklikler ayrıca araştırılmalıdır. Bkz. Meme kanseri belirtileri
Erkeklerde meme büyümesi farklı bir durumdur
"Makromasti" terimi genellikle kadınlarda kullanılır. Erkeklerde meme dokusunun büyümesine jinekomasti denir. MedlinePlus'a göre bu durum yenidoğan erkek bebeklerin yaklaşık yarısında, ergenlikteki erkek çocukların ise yarıdan fazlasında bir dönem görülebilir ve çoğu zaman kendiliğinden geçer. İleri yaşta hormon değişiklikleri, bazı hastalıklar, ilaçlar ve maddeler de erkekte meme büyümesine yol açabilir. Erkeklerde yalnızca yağ birikmesine bağlı görünüm ise farklı bir durumdur. Bkz. Jinekomasti ameliyatı
Ergenlik döneminde
Ergenlik döneminde memeler büyümeye devam eder. ASPS, meme küçültme ameliyatı için meme gelişiminin tamamlanmış olmasını aranan koşullar arasında sayar. Bu nedenle ergenlik çağındaki gençlerde büyük memelere bağlı yakınmalarda önce destekleyici sutyen, duruş egzersizleri ve cilt bakımı gibi önlemler öne çıkar; ameliyat kararı genellikle gelişim tamamlandıktan sonra konuşulur. Bu dönemde beden algısıyla ilgili kaygılar da sık görülebileceğinden, gencin duygularının dinlenmesi ve gerekirse destek alınması önemlidir.
Bu konuda
Meme büyüklüğü (makromasti) konusunda bir hekime danışın
Konu sayfasında ilgili branşları, tetkikleri ve bu alanda profili bulunan doktorları bir arada görebilirsiniz. Bu yazı muayenenin yerine geçmez.
Evde neler yapılabilir?
Doğru sutyen
MedlinePlus, iyi destekleyen sutyenleri ameliyat dışı seçenekler arasında sayar. NHS'in meme ağrısı için önerileri doğrultusunda gündüz iyi oturan, destekleyici bir sutyen ve geceleri yumuşak bir uyku sutyeni kullanmak rahatlatıcı olabilir. Kilo, gebelik ve yaşla birlikte meme büyüklüğü değişebileceğinden sutyen ölçünüzü zaman zaman yeniden kontrol ettirmek yararlı olabilir.
Egzersiz ve kilo kontrolü
MedlinePlus'a göre egzersiz ve kilo verme, ameliyat dışı seçenekler arasındadır. Sırt, omuz ve karın kaslarını güçlendiren egzersizler duruşu desteklemeye yardımcı olabilir. Egzersiz sırasında iyi destek sağlayan bir spor sutyeni kullanmak rahatlık sağlar. Uygun egzersiz programı için bir fiziksel tıp ve rehabilitasyon uzmanından ya da fizyoterapistten destek alınabilir. Bkz. Obezite nedir?
Meme altındaki cildin bakımı
MedlinePlus'ın intertrigo için önerileri şunlardır:
- Meme altındaki deri kıvrımını ayırarak iyice kurulayın; serin ayarda saç kurutma makinesi ya da vantilatör kullanılabilir.
- Bol, nemi uzaklaştıran giysiler tercih edin.
- Nem önleyici krem ya da pudralar kullanılabilir.
- Vazelin ya da çinko oksit içeren koruyucu bariyer kremler cildi koruyabilir.
- Geçmeyen döküntüde eczacınıza ya da hekiminize danışın; mantar ya da iltihap için krem gerekebilir.
Ağrı yönetimi
NHS, meme ağrısında parasetamol ya da ibuprofen gibi ağrı kesicilerin ve ağrı kesici jellerin kullanılabileceğini belirtir. Başka bir hastalığınız varsa ya da düzenli ilaç kullanıyorsanız önce eczacınıza veya hekiminize danışın.
Tedavi: meme küçültme ameliyatı
Evde alınan önlemlere rağmen yakınmalar sürüyorsa meme küçültme ameliyatı (redüksiyon mamoplasti) gündeme gelebilir. NHS'e göre ameliyat, diğer yöntemlerin yeterli olmadığı ve büyük memelerin sağlık sorunlarına yol açtığı durumlarda düşünülür. Bu ameliyatta memedeki fazla doku, yağ ve deri çıkarılır, meme başı yukarıya taşınır ve meme yeniden şekillendirilir.
ASPS'ye göre ameliyat için uygun adaylar; meme gelişimi tamamlanmış, sigara içmeyen ve gerçekçi beklentileri olan kişilerdir. ASPS, ameliyattan sonra kalıcı izler kaldığını, ancak bu izlerin zamanla soluklaştığını belirtir. NHS'e göre ameliyattan sonra emzirememe ve meme başında his kaybı gibi riskler bulunur.
Ameliyatın ayrıntıları, iyileşme süreci ve riskleri için bkz. Meme küçültme ameliyatı
Ameliyat kararında göz önüne alınacaklar
- Yakınmaların süresi ve günlük yaşamı ne kadar etkilediği
- Ameliyat dışı yöntemlerin denenip denenmediği
- Gelecekte gebelik ve emzirme planları; NHS'e göre gebelikte memeler yeniden büyüyebilir ve sonucu etkileyebilir
- Kilo değişikliği planları
- Sigara kullanımı
- Ameliyattan beklentiler
Ne zaman doktora başvurmalı?
Beklemeden 112'yi arayın:
- Göğüs ağrısıyla birlikte nefes darlığı, terleme ya da kola ve çeneye yayılan ağrı
- Kollarda ya da bacaklarda ani güçsüzlük, konuşma bozukluğu
Kısa sürede bir sağlık kuruluşuna başvurun (NHS):
- Memede kızarıklık, şişlik ve ısı artışıyla birlikte yüksek ateş
Hekime başvurun:
- Boyun, sırt ya da omuz ağrısı günlük işlerinizi kısıtlıyorsa ya da geçmiyorsa
- Kollarda ya da ellerde uyuşma ve karıncalanma oluyorsa
- MedlinePlus'a göre meme altındaki döküntü evde bakıma rağmen geçmiyorsa ya da yayılıyorsa
- Memede yeni bir kitle, şekil değişikliği, ciltte çekinti ya da meme başından kanlı akıntı fark ettiyseniz
- Memelerinizden biri kısa sürede belirgin şekilde büyüdüyse
- Meme büyüklüğü ruh hâlinizi ve beden algınızı belirgin şekilde etkiliyorsa
Acil durumlarda 112'yi arayın.112'yi ara
Sık sorulan sorular
Yanıtı görmek için soruya dokunun.
Büyük memeler sırt ağrısı yapar mı?
NHS, MedlinePlus ve ASPS'ye göre büyük memeler boyun, sırt ve omuz ağrısına yol açabilir. Sırt ağrısının başka nedenleri de olabileceğinden geçmeyen ağrıda hekime başvurun.
Kilo vermek meme büyüklüğünü azaltır mı?
MedlinePlus kilo vermeyi ameliyat dışı seçenekler arasında sayar. Ancak memeler yağ dışında bez ve bağ dokusundan da oluştuğu için etkisi kişiden kişiye değişir.
Meme altındaki pişik nasıl geçer?
MedlinePlus'a göre deri kıvrımını kuru tutmak, bol giysiler giymek ve koruyucu kremler kullanmak yardımcı olur. Geçmeyen ya da yayılan döküntüde hekime başvurun.
Makromasti için hangi doktora gidilir?
Ameliyat değerlendirmesi için plastik, rekonstrüktif ve estetik cerrahi uzmanına başvurulabilir. Ağrı ve duruş sorunları için fiziksel tıp ve rehabilitasyon, cilt sorunları için deri ve zührevi hastalıkları uzmanları da değerlendirme yapabilir.
Meme küçültme ameliyatından sonra izler kalır mı?
Evet. ASPS'ye göre ameliyat izleri kalıcıdır; ancak zamanla soluklaşır. İzlerin yeri ve görünümü kullanılan kesi biçimine göre değişir; bu konuyu ameliyat öncesinde cerrahınızla konuşabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgi amaçlıdır; tanı ve tedavi için hekiminize başvurun.
Kaynaklar
Bu yazı hazırlanırken aşağıdaki kaynaklara başvuruldu.
İlgili konu sayfaları
DoktorPlus'ın arama, randevu ve destek alanları acil hizmetin yerine geçmez. Acil durumlarda 112 veya uygun acil sağlık hizmetine başvurun. Acil durum bilgisi
