Göğüs duvarı şekil bozukluğu ameliyatı nasıl yapılır?

Göğüs duvarı şekil bozuklukları nelerdir?

Pektus ekskavatum (çökük göğüs): MedlinePlus'a göre göğüs kafesinin olağan dışı gelişmesiyle göğsün içe çökük ya da batık görünmesidir. Kaburgalarla göğüs kemiği arasındaki bağ dokusunun fazla büyümesi, göğüs kemiğinin içe doğru eğilmesine yol açar. Doğuştan vardır. Nedeni tam olarak bilinmez; aileden geçebilir. MedlinePlus, Marfan sendromu, Noonan sendromu, Poland sendromu, raşitizm ve skolyoz gibi durumlarla birlikte görülebileceğini belirtir. Bkz. Skolyoz (omurga eğriliği) nedir?

Pektus karinatum (kuş göğsü): MedlinePlus'a göre göğsün, göğüs kemiği üzerinde dışa doğru çıkıntı yapmasıdır. Doğuştan olabilir ya da bazı genetik hastalıklarla birlikte görülebilir; çoğu durumda nedeni bilinmez. MedlinePlus, bu kişilerde kalp ve akciğerlerin genellikle normal geliştiğini, ancak şekil bozukluğunun bu organların olabildiğince iyi çalışmasını engelleyebileceğini belirtir.

Her iki durum da özellikle çocuk ve ergenlerde görünüm kaygısına, özgüvenin etkilenmesine ve sosyal çekingenliğe yol açabilir. MedlinePlus, kuş göğsünün çocukların kendilik algısını ve özgüvenini etkileyebileceğini vurgular.

Ameliyat ve korse hangi durumlarda düşünülür?

MedlinePlus'a göre çökük göğüs ameliyatının en sık nedeni göğüs duvarının görünümünü düzeltmektir. Şekil bozukluğu ağır olduğunda, daha çok yetişkinlerde, göğüs ağrısına ve nefes almada kısıtlılığa yol açabilir; bu durumda da ameliyat gündeme gelir. MedlinePlus, nefes darlığı gibi başka sağlık sorunları varsa ameliyatın genellikle önerildiğini belirtir.

Kuş göğsünde ise MedlinePlus'a göre çocuk ve genç ergenlerde korse kullanılabilir; bazı durumlarda ameliyat yapılır.

Karar verilirken genellikle şunlar değerlendirilir:

• Şekil bozukluğunun ağırlığı ve göğüs tomografisindeki görünümü
• Kalp ve akciğer işlevleri
• Göğüs ağrısı, çabuk yorulma ya da egzersiz kısıtlılığı gibi yakınmalar
• Görünümün kişide yarattığı kaygı ve yaşam kalitesine etkisi
• Yaş ve kemik gelişiminin durumu

Ameliyat öncesi değerlendirme ve hazırlık

MedlinePlus'a göre ameliyattan önce kalbin ve akciğerlerin değerlendirilmesi için testler yapılır. Bunlar arasında solunum fonksiyon testleri ve kalp tetkikleri bulunabilir. Çökük göğüsle birlikte görülebilen diğer durumları araştırmak için MedlinePlus'ın belirttiği gibi kromozom incelemeleri, metabolik testler, röntgen ve göğüs tomografisi de istenebilir.

Hazırlıkta dikkat edilecekler:

• İlaçlar: MedlinePlus'a göre kan sulandırıcıların ameliyattan yaklaşık 7 gün önce bırakılması istenebilir. Hangi ilacın ne zaman bırakılacağına hekim karar verir; kendi başınıza değiştirmeyin.
• Açlık: Genellikle ameliyattan önceki gece yarısından sonra yenip içilmemesi istenir. Merkezin talimatına uyun.
• Çocuğu hazırlamak: Çocuğunuza yaşına uygun bir dille ameliyatı, hastanede kalışı ve sonrasında uyması gereken kısıtlamaları anlatmak kaygıyı azaltmaya yardımcı olabilir.

Ameliyat genel anesteziyle yapılır. Bkz. Genel anestezi nedir?

Ameliyat nasıl yapılır?

MedlinePlus iki ana yöntemi tanımlar:

Kapalı yöntem (Nuss ameliyatı)

1. Göğsün iki yanında birer küçük kesi yapılır.
2. Göğüs boşluğunun içi, ucunda kamera bulunan ince bir aletle (torakoskop) görüntülenir.
3. Kişinin göğsüne uyacak şekilde önceden bükülmüş, eğimli bir çelik çubuk kesilerden geçirilerek göğüs kemiğinin altına yerleştirilir.
4. Çubuk, göğüs kemiğini dışarı doğru iterek göğsün düzgün bir biçim almasını sağlar.

MedlinePlus'a göre bu yöntemde kıkırdak ya da kemik çıkarılmaz. Çubuk en az 2 yıl yerinde bırakılır ve daha sonra ayrı bir işlemle çıkarılır.

Açık yöntem (Ravitch ameliyatı)

1. Göğsün ön kısmında bir kesi yapılır.
2. Şekli bozuk kıkırdaklar çıkarılır; kaburgaların kılıfı, kıkırdağın doğru biçimde yeniden büyüyebilmesi için yerinde bırakılır.
3. Göğüs kemiği kesilerek olması gereken konuma getirilir; gerekirse metal destekler kullanılır.
4. Sıvı birikmesini önlemek için bir dren (boşaltma tüpü) yerleştirilebilir.

MedlinePlus'a göre bu metal destekler 6–12 ay sonra koltuk altındaki küçük bir kesiden çıkarılır.

Korse tedavisi

Kuş göğsünde, kemik ve kıkırdakların henüz esnek olduğu çocuk ve genç ergenlerde, öne çıkan göğüs kemiğine dışarıdan baskı uygulayan özel bir korse kullanılabilir. Korsenin nasıl ve ne kadar süre kullanılacağını tedavi ekibi belirler; düzenli kullanım ve kontroller önemlidir.

Ameliyat sonrası iyileşme

MedlinePlus'a göre hastanede kalış süresi 3 ila 7 gün arasında değişir. İlk günlerde ağrı, damardan ya da sırttan yerleştirilen ince bir kateterden (epidural) verilen ilaçlarla kontrol edilir; daha sonra ağızdan alınan ağrı kesicilere geçilir. Etkinlik yavaş yavaş artırılır.

MedlinePlus'ın evde bakım önerileri şunlardır:

• Yürüyüş: Gün içinde sık sık yürümek güç kazanmaya yardımcı olur.
• Duruş: Eğilirken her zaman kalçadan eğilin ve çubuğun yerinde kalmasına yardımcı olmak için dik oturun.
• Uyku: İlk günlerde yan tarafa dönmemeniz istenebilir. İlk 2–4 hafta yarı oturur pozisyonda uyumak daha rahat olabilir.
• Ağır kaldırmama: Cerrah, kaldırılan yükün 2–4,5 kilogramı geçmemesini önerebilir.
• Spor: Ameliyattan sonra 3 ay boyunca ağır fiziksel etkinlikten ve temas sporlarından kaçınılmalıdır.
• Yara bakımı: Kesilerin üzerindeki bant şeritlerini çıkarmayın; kendiliğinden düşerler.
• Uyarı bilekliği: MedlinePlus, metal çubuk ya da destek yerindeyken bunu belirten bir sağlık uyarı bilekliği ya da kolyesi takılmasını önerir. Acil bir durumda sağlık ekibinin bu bilgiyi bilmesi önemlidir.

MedlinePlus'a göre ameliyat genellikle görünümde, nefes almada ve egzersiz kapasitesinde iyileşme sağlar. Kuş göğsü ameliyatından sonra da bazı kişilerde egzersiz kapasitesi ve akciğer işlevlerinde iyileşme görülebilir.

Okula ve günlük yaşama dönüş

MedlinePlus, okula ya da işe dönüş zamanının cerraha sorulmasını önerir. Bu süreçte aileler ve okul ile iş birliği yapmak yararlı olabilir:

• Ağır okul çantası taşımak, kaldırma kısıtlamasıyla çelişebilir; kitapların bir bölümünü okulda bırakmak gibi çözümler düşünülebilir.
• Beden eğitimi derslerinde ve takım sporlarında, cerrahın izin verdiği zamana kadar temas içeren etkinliklerden uzak durulması gerektiği öğretmenlere bildirilebilir.
• Çubuk yerindeyken sağlık uyarı bilekliğinin takılması ve okul sağlık görevlisinin durumdan haberdar edilmesi önemlidir.

Olası riskler

Her ameliyatta olduğu gibi genel anestezi, kanama ve enfeksiyon riskleri vardır. MedlinePlus'ın bu ameliyata özgü olarak sıraladığı riskler şunlardır:

• Kalbin yaralanması
• Akciğer sönmesi (pnömotoraks)
• Ağrı
• Şekil bozukluğunun yeniden ortaya çıkması

Nuss yönteminde çubuğun yerinden oynaması da olası sorunlar arasındadır; bu nedenle duruş ve hareket kısıtlamalarına uymak önemlidir. Size özgü riskleri ameliyattan önce cerrahınızla konuşun.