Kısaca
Peyronie hastalığı, penisin içindeki dokuda sert bir yara dokusu (plak) oluşması sonucu sertleşme sırasında penisin eğrilmesine yol açan bir durumdur. NHS'e göre çoğunlukla 40 yaşın üzerindeki erkekleri etkiler, ancak daha gençlerde de görülebilir. Penste ele gelen sertlik, eğrilik, ağrılı sertleşme, penisin kısalması ve sertleşme sorunu başlıca belirtilerdir. NIDDK'ye göre hastalık, ağrı ve eğriliğin değişebildiği bir aktif evre ile plağın durağanlaştığı bir kronik evre şeklinde ilerler. Hafif olgularda izlem yeterli olabilir; gerektiğinde enjeksiyon tedavileri, cihazlar ve cerrahi seçenekler kullanılır. Penis yaralanmasıyla birlikte ani şiddetli ağrı, hızla gelişen şişlik ya da idrar yapamama gibi acil durumlarda 112'yi arayın.
Peyronie hastalığı nedir?
Penisin içinde, sertleşmeyi sağlayan süngerimsi dokuları saran sağlam ve esnek bir kılıf (tunika albuginea) bulunur. NIDDK'ye göre Peyronie hastalığında bu kılıfın içinde yara dokusu, yani plak oluşur. Plak, bulunduğu bölgede kılıfın esnemesini engeller. Sertleşme sırasında penisin diğer bölümleri uzarken plaklı bölge esneyemediği için penis plağa doğru eğilir.
NHS'e göre eğriliğin yönü, sert dokunun yerine bağlıdır; penis yukarı, aşağı ya da yanlara doğru eğilebilir. Bazı kişilerde penis daralabilir ya da kısalabilir.
NIDDK'ye göre 18 yaş üzerindeki erkeklerin yaklaşık 100'de 1'ine Peyronie hastalığı tanısı konmuştur; ancak araştırmacılar gerçek sayının 10'da 1'in üzerinde olabileceğini tahmin etmektedir. NIDDK, hastalığın 20'li ve 30'lu yaşlarda daha seyrek olduğunu ve riskin yaşla birlikte arttığını belirtir.
Belirtileri nelerdir?
NHS ve NIDDK'ye göre Peyronie hastalığının başlıca belirtileri şunlardır:
- Penste ele gelen sertlik: Penisin gövdesinde, deri altında hissedilen sert bir yumru ya da şerit
- Eğrilik: Sertleşme sırasında belirginleşen eğrilik; bazı kişilerde sertleşme olmadan da fark edilebilir
- Ağrı: Sertleşme sırasında ya da cinsel ilişkide ağrı
- Şekil değişikliği: Penisin daralması, kısalması ya da "kum saati" görünümü
- Sertleşme sorunu: Sertleşmenin sağlanmasında ya da sürdürülmesinde güçlük
NHS, bazı kişilerde ellerde ya da ayaklarda deride kalınlaşma gibi başka bağ dokusu değişikliklerinin de görülebileceğini belirtir.
Hastalığın evreleri
NIDDK, Peyronie hastalığının iki evrede ilerlediğini belirtir.
Aktif (akut) evre
NIDDK'ye göre bu evre 18 aya kadar sürebilir. Bu dönemde plak oluşur, penis eğrilmeye başlar ya da eğrilik artar. Sertleşme olmadan da ağrı hissedilebilir ve sertleşmeler ağrılı olabilir.
Kronik evre
NIDDK'ye göre bu evre genellikle belirtilerin başlamasından 12–18 ay sonra başlar. Plak büyümeyi durdurur ve eğrilik durağanlaşır. Ağrı genellikle azalır; ancak bu dönemde sertleşme sorunu ortaya çıkabilir ya da kötüleşebilir.
Evre ayrımı tedavi planlaması açısından önemlidir. Örneğin NIDDK'ye göre cerrahi tedaviler genellikle hastalık durağanlaştıktan sonra düşünülür.
Nedenleri ve risk etkenleri
NHS, Peyronie hastalığının nedeninin çoğu zaman bilinmediğini belirtir. NHS ve NIDDK'ye göre şu durumlar riskle ilişkilidir:
- Penis yaralanmaları: NIDDK'ye göre cinsel ilişki, spor ya da kazalar sırasında penisin bükülmesi veya darbe alması gibi ani ya da tekrarlayan küçük yaralanmalar
- Bağ dokusu hastalıkları: NIDDK; avuç içinde kalınlaşma ve parmaklarda bükülmeyle seyreden Dupuytren hastalığı, topuk dikeni (plantar fasiit) ve skleroderma gibi durumları sayar.
- Otoimmün hastalıklar
- Ailede Peyronie hastalığı bulunması
- Sertleşme sorunuyla birlikte diyabet: NIDDK'ye göre bu kişilerde risk 4–5 kat daha yüksektir.
- Prostat kanseri ameliyatı
- Kalp-damar risk etkenleri: NHS yüksek tansiyon, yüksek kolesterol, koroner kalp hastalığı ve damar sertliğini de Peyronie hastalığıyla ilişkili durumlar arasında sayar.
- Bazı ilaçlar: NHS, beta blokerler ve bazı antidepresanlar gibi ilaçları sayar. İlacınızı kendi başınıza bırakmayın; hekiminizle konuşun.
Bu konuda
Peyronie hastalığı (penis eğriliği) konusunda bir hekime danışın
Konu sayfasında ilgili branşları, tetkikleri ve bu alanda profili bulunan doktorları bir arada görebilirsiniz. Bu yazı muayenenin yerine geçmez.
Olası sorunlar
NIDDK'ye göre Peyronie hastalığı şu sorunlara yol açabilir:
- Cinsel ilişkinin zorlaşması ya da mümkün olmaması
- Sertleşme sorunu. Bkz. Sertleşme sorunu (erektil disfonksiyon)
- Kaygı ve depresyon
- İlişkide gerginlik
- Çocuk sahibi olmada güçlük
Hastalık yalnızca bedensel değil, duygusal açıdan da zorlayıcı olabilir. Duygularınızı partnerinizle ve hekiminizle paylaşmak, gerekirse psikolojik destek almak sürecin bir parçası olarak düşünülmelidir. Bkz. Erkeklerde depresyon
Nasıl teşhis edilir?
NIDDK'ye göre tanı genellikle bir üroloji uzmanının alacağı tıbbi ve aile öyküsü ile yapacağı fizik muayeneyle konur. Muayenede penisteki plak elle hissedilebilir.
NIDDK, çoğu durumda görüntüleme yöntemlerine gerek olmadığını belirtir. NHS ise gerekirse ultrason istenebileceğini belirtir. Ultrason; plağın yeri ve büyüklüğü ile penisteki kan akımı hakkında bilgi verebilir.
Görüşmede hekim şunları sorabilir:
- Eğriliğin ne zaman başladığı ve zamanla değişip değişmediği
- Ağrı olup olmadığı
- Cinsel ilişkide güçlük yaşanıp yaşanmadığı
- Sertleşme sorunu olup olmadığı
- Penis yaralanması öyküsü, diyabet, Dupuytren hastalığı ve ailede benzer durum
Peyronie hastalığı nasıl tedavi edilir?
Tedavi; hastalığın evresine, eğriliğin derecesine, ağrıya, sertleşme işlevine ve kişinin beklentilerine göre planlanır.
İzlem
NIDDK'ye göre plak küçükse, eğrilik azsa, ağrı yoksa ve cinsel ilişkide sorun yaşanmıyorsa tedavi gerekmeyebilir. NHS de hafif belirtileri olanlarda yakın izlemin yeterli olabileceğini belirtir.
İlaç ve enjeksiyon tedavileri
- Plağa enjeksiyonlar: NIDDK'ye göre plağın içine doğrudan uygulanan bazı ilaçlar kullanılabilir. Bunlar arasında plaktaki kolajen yapıyı parçalayan bir enzim ilacı da bulunur.
- Ağrı kesiciler: NIDDK'ye göre aktif evrede ağrıyı azaltmak için iltihap giderici ağrı kesiciler kullanılabilir.
- Sertleşme sorununa yönelik ilaçlar: NHS, ilaçların hastalığın ilerlemesini yavaşlatmak ya da sertleşme sorununu yönetmek için kullanılabileceğini belirtir.
Cihazlar ve diğer yöntemler
- Çekme (traksiyon) ve vakum cihazları: NIDDK'ye göre penisi germeye yönelik cihazlar kullanılabilir. NHS, günlük kullanılan bu cihazların bazı ülkelerde kamu sağlık sistemince karşılanmadığını belirtir.
- Şok dalga tedavisi: NHS bu yöntemi seçenekler arasında sayar; NIDDK ise henüz deneysel kabul edildiğini belirtir.
Cerrahi tedavi
NIDDK'ye göre cerrahi, genellikle hastalık durağanlaştıktan sonra gündeme gelir:
- Plikasyon: Plağın karşı tarafındaki kılıfın daraltılarak penisin düzeltilmesidir. NIDDK'ye göre sertleşme sorunu ve uyuşma riski diğer yöntemlere göre daha düşüktür.
- Greftleme: Plak çıkarılır ya da kesilir ve yerine doku yaması yerleştirilir.
- Penis protezi: Sertleşme sorunu ile Peyronie hastalığı birlikte olduğunda protez yerleştirilmesi ve gerekirse ek düzeltme işlemleri uygulanabilir. Bkz. Penil protez değerlendirmesi
Her cerrahi yöntemin olası yararları ve riskleri vardır; penisin kısalması, his değişiklikleri ya da sertleşme sorunları bunlar arasında sayılabilir. Bu nedenle karar, ürolog ile ayrıntılı bir görüşmenin ardından verilmelidir.
Hastalıkla yaşamak
Peyronie hastalığı tanısı almak pek çok erkek için kaygı verici olabilir. NIDDK'nin de belirttiği gibi hastalık kaygı, depresyon ve ilişkide gerginliğe yol açabilir. Bu nedenle tedavi planı yalnızca eğriliğin düzeltilmesine değil, kişinin yaşam kalitesine ve cinsel yaşamına odaklanmalıdır.
Şunlar süreci kolaylaştırabilir:
- Belirtilerin nasıl değiştiğini not edin; ağrının azalıp azalmadığı ve eğriliğin artıp artmadığı, hastalığın hangi evrede olduğunu anlamaya yardımcı olur.
- Kontrol randevularını aksatmayın; aktif evrede tedavi seçenekleri ile kronik evredeki seçenekler farklı olabilir.
- Diyabet, tansiyon ve kolesterol gibi eşlik eden hastalıklarınızın kontrolüne dikkat edin.
- Partnerinizle açık iletişim kurun; gerekirse görüşmelere birlikte gidin.
- İnternette satılan ve etkisi kanıtlanmamış ürünlere yönelmeden önce hekiminize danışın.
Ne zaman doktora başvurmalı?
Hemen 112'yi arayın:
- Cinsel ilişki ya da bir yaralanma sırasında penste ani şiddetli ağrı, hızla gelişen şişlik ve morarma
- İdrar yapamama ya da idrarda kan
- Dört saatten uzun süren ağrılı sertleşme
Hekiminize başvurun (NHS):
- Penste şişlik ya da ele gelen sert bir yumru fark ettiyseniz
- Sertleşme sırasında belirgin eğrilik varsa
- Sertleşmeler ağrılıysa
- Sertleşme sorunu cinsel yaşamınızı etkiliyorsa
Acil durumlarda 112'yi arayın.112'yi ara
Sık sorulan sorular
Yanıtı görmek için soruya dokunun.
Her penis eğriliği Peyronie hastalığı mıdır?
Hayır. Peyronie hastalığında eğrilik, penisteki kılıfta oluşan plağa bağlı olarak sonradan ortaya çıkar ve çoğu zaman ele gelen bir sertlik, ağrı ya da şekil değişikliği eşlik eder. Eğriliğin nedenini muayene eden hekim değerlendirir.
Peyronie hastalığı kendiliğinden geçer mi?
NIDDK'ye göre aktif evrede ağrı genellikle zamanla azalır ve hastalık kronik evrede durağanlaşır. Eğriliğin ne ölçüde değişeceği kişiden kişiye farklıdır; bu nedenle izlem ve tedavi planı hekimle yapılmalıdır.
Peyronie hastalığı kanser midir?
Hayır. Plak, iyi huylu bir yara dokusudur. Ancak penste fark edilen her yeni sertlik hekim tarafından değerlendirilmelidir.
Peyronie hastalığı sertleşme sorununa yol açar mı?
NIDDK ve NHS'e göre sertleşme sorunu Peyronie hastalığının belirtileri ve olası sorunları arasındadır. Özellikle kronik evrede ortaya çıkabilir ya da kötüleşebilir.
Peyronie hastalığı çocuk sahibi olmayı etkiler mi?
NIDDK, Peyronie hastalığının cinsel ilişkiyi zorlaştırarak ya da imkânsız hâle getirerek çocuk sahibi olmada güçlüğe yol açabileceğini belirtir. Bu konuda endişeleriniz varsa ürologunuzla seçenekleri konuşun.
Peyronie hastalığı için hangi doktora gidilir?
Üroloji uzmanları Peyronie hastalığını değerlendirir ve tedavi eder. Duygusal zorlanma yaşanıyorsa ruh sağlığı uzmanından ya da çift terapisinden destek alınabilir.
Bu yazı genel bilgi amaçlıdır; tanı ve tedavi için hekiminize başvurun.
Kaynaklar
Bu yazı hazırlanırken aşağıdaki kaynaklara başvuruldu.
İlgili konu sayfaları
DoktorPlus'ın arama, randevu ve destek alanları acil hizmetin yerine geçmez. Acil durumlarda 112 veya uygun acil sağlık hizmetine başvurun. Acil durum bilgisi
