Penil protez değerlendirmesi: penis protezi kimlere uygulanır?

Penil protez nedir?

Penil protez, penisin içindeki sertleşmeyi sağlayan dokuların yerine ya da içine yerleştirilen, vücut dışından görünmeyen bir cihazdır. MedlinePlus, sertleşme sorunu için yapılan cerrahi tedaviyi penise implant yerleştirilmesi olarak tanımlar ve implantların şişirilebilir ya da yarı sert olabileceğini belirtir.

NIDDK'ye göre protezler iki temel biçimde çalışır:

• Pompalı (şişirilebilir) protezler: Testis torbasına yerleştirilen bir pompa aracılığıyla çalıştırılır. Kişi pompayı kullanarak penisi sertleştirir ve ilişkiden sonra eski hâline getirir.
• Çubuk şeklindeki (yarı sert) protezler: Penise yerleştirilen ve kişinin kendisinin konumlandırabildiği bükülebilir çubuklardan oluşur.

Hangi türün uygun olduğu; kişinin el becerisine, tercihlerine, sağlık durumuna, daha önce geçirdiği ameliyatlara ve cerrahın değerlendirmesine göre belirlenir.

Kimler için düşünülür?

NIDDK'ye göre sertleşme sorunu olan kişilerin çoğu ameliyat gerektirmez. Diğer tüm seçenekler denendiği hâlde sertleşme sorunu düzelmiyorsa, kişi ve hekimi penise protez yerleştirilmesini birlikte değerlendirebilir.

Penil protezin gündeme gelebileceği bazı durumlar şunlardır:

• İlaçlar, enjeksiyonlar ve vakum cihazları gibi tedavilere yanıt alınamaması ya da bu tedavilerin kullanılamaması
• Diyabet, damar hastalıkları ya da sinir hasarı gibi nedenlerle ilerlemiş sertleşme sorunu
• Prostat kanseri ameliyatı gibi pelvis ameliyatlarından sonra gelişen sertleşme sorunu. Bkz. Radikal prostatektomi
• Peyronie hastalığı ile birlikte sertleşme sorunu: NIDDK'ye göre bu durumda penis protezi yerleştirilmesi bir seçenek olabilir. Bkz. Peyronie hastalığı

NIDDK ayrıca damar yolu daralmalarına bağlı sertleşme sorununda, penise kan akımını artırmaya yönelik damar onarımı ameliyatlarının da yapılabileceğini ve bu yöntemin daha genç erkeklerde daha iyi sonuç verdiğini belirtir.

Sertleşme sorununun nedenleri neden önemlidir?

Protez kararından önce sertleşme sorununun nedenini anlamak, hem doğru tedavinin seçilmesi hem de genel sağlığın korunması açısından önemlidir. NIDDK, sertleşme sorununa yol açabilen durumları şöyle sıralar:

• Hastalıklar: Diyabet, kronik böbrek hastalığı, obezite ve KOAH; damar sertliği, yüksek tansiyon ve inme gibi kalp-damar hastalıkları; düşük testosteron ya da tiroid sorunları gibi hormon bozuklukları
• Sinir hasarı: Multipl skleroz, omurilik yaralanmaları ve pelvis ameliyatlarına bağlı sinir hasarı
• Prostat büyümesi ve Peyronie hastalığı
• İlaçlar: Bazı antidepresanlar, tansiyon ilaçları, idrar söktürücüler, alerji ilaçları ve diğerleri
• Psikolojik etkenler: Kaygı, depresyon, stres ve düşük özgüven
• Yaşam tarzı: Hareketsizlik, fazla alkol, sigara ve uyuşturucu kullanımı

Bazı nedenler tedavi edilebilir ya da düzeltilebilir. Örneğin bir ilacın değiştirilmesi, hormon eksikliğinin tedavisi ya da psikolojik destek, protez gereksinimini ortadan kaldırabilir. Bu nedenle değerlendirme süreci aceleye getirilmemelidir. Ayrıca diyabet ve kalp-damar hastalıkları gibi durumların fark edilip tedavi edilmesi, genel sağlık açısından da önemlidir.

Protezden önce denenen tedaviler

Protez kararı verilmeden önce genellikle daha az girişimsel tedaviler denenir. NIDDK'nin saydığı seçenekler şunlardır:

• Yaşam tarzı değişiklikleri: Sigarayı bırakmak, fiziksel aktiviteyi artırmak ve sağlıklı kiloyu korumak
• İlaç tedavisi: Penise kan akışını artıran ağızdan alınan ilaçlar
• Testosteron tedavisi: Sertleşme sorununa düşük testosteron eşlik ediyorsa
• Penise uygulanan ilaçlar: Enjeksiyon ya da idrar kanalına yerleştirilen fitiller
• Vakum cihazları: NIDDK'ye göre penisin üzerine yerleştirilen plastik bir tüp, vakum oluşturan bir pompa ve sertleşmeyi korumaya yardımcı olan esnek bir halkadan oluşur. NIDDK, vakum cihazlarının penste soğukluk, uyuşma ya da genellikle ağrısı olmayan ve birkaç günde kaybolan morarmalara yol açabileceğini belirtir.
• Psikolojik danışmanlık: Ruh sağlığı ya da duygusal sorunlar sertleşmeyi etkiliyorsa

MedlinePlus, kalp hastalığı olan ya da nitrat grubu kalp ilacı kullanan kişilerin sertleşme ilaçlarını kullanmadan önce mutlaka hekimlerine danışmasını önerir. NIDDK de bu ilaçların hekime danışmadan internetten alınmaması konusunda uyarır.

Bu tedaviler hakkında ayrıntılı bilgi için Sertleşme sorunu (erektil disfonksiyon) yazısına bakabilirsiniz.

Değerlendirme görüşmesinde neler yapılır?

Penil protez değerlendirmesi, sertleşme sorununun nedeninin ve şimdiye kadar uygulanan tedavilerin gözden geçirilmesiyle başlar. NIDDK'ye göre sertleşme sorununun değerlendirilmesinde şu adımlar yer alır:

• Tıbbi öykü: Diyabet, kalp-damar hastalıkları, geçirilmiş ameliyatlar ve kullanılan ilaçlar
• Cinsel ve ruh sağlığı öyküsü: Sorunun süresi, ilişki durumu, stres ve duygusal etkenler
• Fizik muayene: Damar ve sinir sistemi bulgularının değerlendirilmesi ve penisin muayenesi
• Kan testleri: Gerekli durumlarda hormon ve diğer testler
• Ek testler: Penisteki kan akımını gösteren ultrason gibi incelemeler

Görüşmede ayrıca şu konular ele alınır:

• Kişinin ve partnerinin beklentileri
• Protez türleri ve her birinin günlük kullanımı
• Ameliyatın olası riskleri ve iyileşme süreci
• Diyabet gibi eşlik eden hastalıkların kontrol altında olup olmadığı
• Protezin geri dönüşü zor bir karar olduğu ve diğer seçeneklerin yeniden değerlendirilmesi

Ameliyat kararı verildiyse

Protez ameliyatına karar verildiğinde, ameliyat öncesi hazırlık ve sonrasındaki süreç cerrahi ekip tarafından ayrıntılı olarak anlatılır. Bu süreçte genellikle şunlara dikkat etmeniz istenir:

• Diyabetiniz varsa kan şekerinizin ameliyat öncesinde iyi kontrol altında olması
• Kan sulandırıcılar dahil tüm ilaçlarınızın ekibe bildirilmesi ve hangi ilaca ne zaman ara verileceğinin hekim tarafından belirlenmesi
• Ameliyattan sonra önerilen ilaçların düzenli kullanılması ve kontrol randevularına gidilmesi
• Protezin nasıl kullanılacağı konusunda ekipten eğitim alınması
• Cinsel ilişkiye dönüş zamanının cerrahın önerisine göre planlanması

Ameliyat sonrası dönemde ateş, artan ağrı, kızarıklık, şişlik ya da akıntı gibi belirtiler fark ederseniz kontrol tarihini beklemeden ekibinize başvurun.

Hekiminize sorabileceğiniz sorular

• Benim durumumda protez dışında denenebilecek başka bir tedavi kaldı mı?
• Hangi protez türü bana daha uygun ve neden?
• Ameliyat nasıl yapılacak, hastanede ne kadar kalacağım?
• Enfeksiyon, cihazın arızalanması ve yeniden ameliyat gerekmesi gibi risklerin benim için olasılığı nedir?
• Cinsel ilişkiye ne zaman dönebilirim ve protezi nasıl kullanacağım?
• Ameliyat sonrasında kontrollere ne sıklıkla gelmem gerekecek?

İlişki ve duygusal boyut

Sertleşme sorunu yalnızca bedensel bir sorun değildir; kişinin özgüvenini ve ilişkisini de etkileyebilir. MedlinePlus, birbiriyle açıkça konuşmayan çiftlerin cinsel yakınlık konusunda daha fazla sorun yaşadığını ve profesyonel danışmanlığın bu konuşmaları kolaylaştırabileceğini belirtir.

Protez kararı verilirken partnerin de sürece katılması, beklentilerin gerçekçi biçimde konuşulmasına yardımcı olabilir. Ameliyat öncesinde ve sonrasında çift terapisi ya da cinsel terapi desteği almak, yeni duruma uyum sağlamayı kolaylaştırabilir. Bkz. Erkeklerde depresyon

Genel sağlık ve yaşam tarzı

MedlinePlus, sertleşme sorunu olan erkeklere alkol ve uyuşturucu maddelerden uzak durmayı, sigarayı bırakmayı, yeterince dinlenmeyi, düzenli egzersiz yapmayı ve sağlıklı beslenmeyi önerir. Ayrıca kullanılan ilaçların hekimle gözden geçirilmesini önerir; çünkü bazı ilaçlar sertleşme sorununa katkıda bulunabilir. Bu öneriler, protez düşünülen kişilerde de genel sağlık ve ameliyata hazırlık açısından önemlidir.