Kulak akıntısı neden olur? Ne zaman doktora gidilmeli?

Kulak akıntısı nedir?

Kulak akıntısı, kulak yolundan sıvı, irin ya da kan gelmesidir ve genellikle kulakta bir sorun olduğunu gösterir. NHS, kulaktan akıntı gelmesini kulak enfeksiyonlarının belirtileri arasında sayar; enfeksiyon belirtileri genellikle hızlı başlar ve kulak ağrısı, yüksek ateş, işitme güçlüğü, kulakta basınç ya da dolgunluk hissi, kulak içinde ve çevresinde kaşıntı ve pullanma ile birlikte görülebilir.

Akıntının görünümü olası nedeni anlamada ipucu verebilir; ancak tek başına tanı koydurmaz:

• Berrak ya da sulu akıntı: Kulak zarı delinmesinde görülebilir. Kafa travması sonrasında görülürse ciddi bir yaralanmanın işareti olabilir ve acildir.
• Sarı, yeşil ya da irinli akıntı: MedlinePlus'a göre dış kulak yolu iltihabında akıntı sarı, sarı-yeşil, irin benzeri ya da kötü kokulu olabilir. NHS'e göre kulak zarı delinmesinde de irin gelebilir.
• Kanlı akıntı: NHS'e göre kulak zarı delinmesinde ya da kafa travmasından sonra görülebilir.
• Sulu ve kötü kokulu akıntı: NHS'e göre kolesteatomun sık görülen belirtilerinden biridir.

Kulak akıntısı neden olur?

Orta kulak iltihabı ve kulak zarı delinmesi

NHS'e göre orta kulak iltihabı genellikle çocukları etkiler ve soğuk algınlığı ya da grip gibi virüslere bağlıdır. NHS, kulak zarı delinmesi belirtilerinin bir kulak enfeksiyonu, kulağa darbe gibi bir yaralanma, yüksek ses ya da uçak yolculuğundaki gibi ani hava basıncı değişikliğinden sonra aniden başlayabileceğini belirtir. NHS'e göre kulak zarı delindiğinde kulaktan berrak sıvı, kan ya da irin gelebilir; işitme azalması, kulak çınlaması, kulak ağrısı, kaşıntı, baş dönmesi ve yüksek ateş eşlik edebilir.

NHS'e göre kulak zarı delinmesi çoğunlukla iki ay içinde kendiliğinden iyileşir. Bkz. Kulak zarı delinmesi

Dış kulak yolu iltihabı (yüzücü kulağı)

NHS'e göre kulak yolunun su, egzama, kulak tıkacı kullanımı ya da bakteri ve mantar enfeksiyonlarıyla tahriş olmasıyla gelişir. MedlinePlus'a göre akıntıya, kulak kepçesi çekildiğinde artan ağrı, kaşıntı ve işitmede azalma eşlik edebilir. Bkz. Dış kulak yolu iltihabı (otitis eksterna)

Kolesteatom

NHS'e göre kolesteatom, kulak içinde ölü deri hücrelerinin birikmesidir ve sulu, kötü kokulu bir akıntıya, etkilenen kulakta yavaş yavaş artan işitme kaybına yol açabilir. NHS, antibiyotiğe rağmen süren akıntıyı hekime başvurma nedenleri arasında sayar. Bkz. Kolesteatom nedir?

Kafa travması

NHS'e göre başa darbe alan bir kişide kulaktan ya da burundan berrak sıvı gelmesi, kulaktan kanama ya da kulak arkasında morarma acil durumlardır. Bu belirtiler ciddi bir yaralanmaya işaret edebilir ve beklemeden değerlendirilmelidir. Bkz. Kafa travması sonrası dikkat edilmesi gereken belirtiler

Diğer nedenler

• Kulak yolunun zedelenmesi: MedlinePlus'a göre kulağı kaşımak, kulağa bir şey kaçması ya da kulak kirini pamuklu çubuk veya küçük cisimlerle temizlemeye çalışmak kulak yolu derisini zedeleyerek dış kulak yolu iltihabına zemin hazırlayabilir. Bkz. Kulak kiri tıkacı (buşon)
• Kulak yolundaki deri hastalıkları ve alerjik tepkiler: MedlinePlus'a göre uzun süreli dış kulak yolu iltihabı egzama ya da sedef gibi süregen deri hastalıklarına veya kulağa konan bir şeye karşı gelişen alerjik tepkiye bağlı olabilir.

Çocuklarda kulak akıntısı

NHS'e göre orta kulak iltihabı çoğunlukla çocukları etkiler. NHS, kulak enfeksiyonu olan bebek ve küçük çocukların kulağını ovuşturabileceğini ya da çekiştirebileceğini, bazı seslere tepki vermeyebileceğini, huzursuz olabileceğini, yemek yemek istemeyebileceğini ve sık sık dengesini kaybedebileceğini belirtir. MedlinePlus'a göre şiddetli ağrının aniden kesilmesi kulak zarının delindiğinin işareti olabilir; bu durumda hekime başvurulmalıdır.

NHS, bir yaşından küçük çocuklarda kulak enfeksiyonu belirtilerinde hekime başvurulmasını önerir. Çocuğunuzun kulağından akıntı geliyorsa kulağa bir şey damlatmayın; akıntıyı yalnızca dış kısımdan silin ve hekime gösterin.

Hekim nasıl değerlendirir?

Hekim akıntının ne zaman başladığını ve eşlik eden belirtileri sorar. NHS'e göre hekim ya da eczacı, ucunda küçük bir ışık ve büyüteç bulunan otoskop adlı aletle kulağın içine bakar; bazı otoskoplar kulağa küçük bir hava üfleyerek enfeksiyon işareti olabilecek bir tıkanıklık olup olmadığını kontrol eder.

MedlinePlus'a göre dış kulak yolu iltihabında kulak yolu kırmızı ve şiş görünür, kulak kepçesine dokunmak ya da onu oynatmak ağrıyı artırır ve şişlik nedeniyle kulak zarı zor görülebilir. Gerekirse kulaktan sıvı örneği alınarak bakteri ya da mantar açısından laboratuvarda incelenebilir. NHS'e göre kolesteatomdan şüphelenilirse kulak burun boğaz uzmanına yönlendirme yapılır ve bilgisayarlı tomografi gibi ek tetkikler istenebilir.

Evde bakım

NHS'in kulak enfeksiyonları ve kulak zarı delinmesi için önerileri şunlardır:

• Akıntıyı dışarıdan silin: Kulaktan gelen akıntıyı pamukla, yalnızca kulağın dış kısmından nazikçe silin.
• Kulağa bir şey sokmayın: Pamuklu çubuk ya da başka cisimleri kulak yoluna sokmayın.
• Kulağı kuru tutun: Yüzmeye ara verin. NHS, kulak zarı delinmesinde saç yıkarken dış kulağa vazelinle kaplanmış büyükçe bir pamuk parçası yerleştirilmesini önerir.
• Hekim önermedikçe kulak damlası kullanmayın: Kulak zarı delik olabilir.
• Burnunuzu sertçe sümkürmeyin: NHS'e göre bu, iyileşmekte olan kulak zarına zarar verebilir.
• Ağrı kesici: Ağrıyı hafifletmek için eczaneden alınabilen ağrı kesiciler kullanılabilir; NHS'e göre 16 yaşından küçüklere aspirin verilmemelidir. İlaç seçimini eczacınıza danışın.
• Burun açıcı ya da antihistaminik kullanmayın: NHS'e göre bu ilaçların kulak enfeksiyonlarına yardımcı olduğuna dair kanıt yoktur.

Tedavi

Tedavi, akıntının nedenine ve kulağın hangi bölümünün etkilendiğine göre hekim tarafından belirlenir. NHS'e göre kulak enfeksiyonlarında antibiyotik tabletler ya da antibiyotikli kulak damlaları, mantar ilacı ya da kortizon (steroid) içeren damlalar ve ağrı kesici damlalar kullanılabilir; damlalar doğru kullanılmazsa işe yaramayabilir. Kulak yolunda bir sivilce ya da çıban varsa hekim iğneyle delerek irini boşaltabilir. MedlinePlus'a göre dış kulak yolu iltihabında kulak yolu çok şişse damlaların ilerleyebilmesi için kulağa bir fitil yerleştirilebilir.

NHS'e göre kulak zarı delinmesinde enfeksiyon varsa ya da zar iyileşirken enfeksiyonu önlemek için antibiyotik gerekebilir; zar kendiliğinden iyileşmezse miringoplasti adı verilen cerrahi onarım yapılabilir. Kolesteatom ise NHS'e göre genellikle hastanede, genel anestezi altında yapılan ameliyatla çıkarılır.

NHS, kulak zarı delikken hekim önermedikçe kulağa damla konmamasını önerir; MedlinePlus da eczanede satılan ağrı kesici kulak damlalarının yalnızca kulak zarı sağlamsa kullanılabileceğini belirtir. Bu nedenle kulak akıntısı varken kulak damlasını yalnızca hekim önerisiyle kullanın.

Kulak akıntısını önlemek için

Kulak akıntısına yol açan enfeksiyonların bir kısmı basit önlemlerle azaltılabilir. NHS ve MedlinePlus'ın önerilerinden yola çıkarak:

• Kulak yoluna cisim sokmayın: Pamuklu çubuk, toka ya da tırnakla kulağı temizlemeye ya da kaşımaya çalışmayın.
• Kulakları kuru tutun: MedlinePlus banyo ve yüzme sonrasında kulakların kurulanmasını önerir. NHS yüzerken kulak tıkacı ya da kulakları kapatan bir bone kullanılmasını, duşta su kaçmasını önlemek zorsa kulağa vazelinli pamuk konmasını önerir.
• Çocukların aşılarını tamamlayın: NHS, çocuğun tüm çocukluk dönemi aşılarının yapılmış olmasını ve 6 aylıktan sonra emzik verilmemeye çalışılmasını kulak enfeksiyonlarından korunma önerileri arasında sayar.
• Sigara dumanından uzak durun: MedlinePlus'a göre pasif içicilik çocuklarda kulak enfeksiyonlarının önemli bir nedenidir; NHS de çocukların dumanlı ortamlardan uzak tutulmasını önerir.
• Alerjileri kontrol altında tutun: MedlinePlus alerjilerin yönetimini kulak sorunlarından korunma yolları arasında sayar.
• Egzama gibi deri hastalıklarını tedavi ettirin: NHS, egzama ya da işitme cihazına karşı alerji gibi kulağı etkileyen durumların tedavi edilmesini önerir.
• Kulak enfeksiyonlarını zamanında değerlendirtin: NHS'e göre kolesteatom, kulak zarının yaralanma, enfeksiyon ya da kulak ameliyatı sonrası hasar görmesiyle gelişebilir; sık tekrarlayan kulak enfeksiyonları da kolesteatomun yol açabileceği sorunlar arasındadır.