Genital siğil (kondilom) nedir? Belirtileri, bulaşma ve tedavisi

Genital siğil nedir?

Genital siğiller, HPV'nin genital ve anal bölgedeki deri ve mukozayı enfekte etmesiyle oluşan iyi huylu büyümelerdir. HPV, birçok farklı tipi olan bir virüs ailesidir. Bazı tipleri el ve ayaklarda sıradan siğillere yol açarken, bazı tipleri genital bölgeyi etkiler. Bkz. Siğil nedir?

MedlinePlus'a göre genital siğillerle en sık ilişkili olan tipler HPV 6 ve 11'dir. Bu tipler "düşük riskli" kabul edilir. HPV'nin bazı "yüksek riskli" tipleri ise rahim ağzı (serviks), vulva, anüs ve boğaz kanserleriyle ilişkilidir. Bir kişide hem siğillere yol açan hem de yüksek riskli tipler aynı anda bulunabilir. HPV enfeksiyonu hakkında genel bilgi için bkz. HPV enfeksiyonu nedir?

Belirtileri: genital siğil nasıl görünür?

NHS ve MedlinePlus'ın tarif ettiği başlıca özellikler şunlardır:

• Vajina, vulva, penis, skrotum, anüs çevresi ya da perine (genital bölge ile anüs arasındaki deri) üzerinde küçük, pürüzlü kabarıklıklar
• NHS'e göre beyaz, kırmızı, ten renginde ya da çevre deriden daha koyu renk
• MedlinePlus'a göre kabarık ya da düz olabilen, ten rengindeki lekeler
• Bir araya gelerek karnabahara benzeyen kümeler oluşturabilme
• MedlinePlus'a göre kaşıntı, akıntı ya da cinsel ilişki sırasında kanama

Siğiller vajinanın içinde, rahim ağzında ya da anüsün içinde de bulunabilir ve bu durumda görülmeyebilir. MedlinePlus'a göre bazı siğiller gözle görülemeyecek kadar küçüktür. Pek çok kişide, özellikle erkeklerde, HPV enfeksiyonu belirti vermeden taşınabilir.

Ne zaman ortaya çıkar?

NHS'e göre siğillerin ortaya çıkması, virüsle temas ettikten sonra birkaç hafta ile birkaç ay arasında sürebilir. MedlinePlus ise bu sürenin haftalardan yıllara kadar uzanabileceğini belirtir. Bu nedenle siğillerin ne zaman ve kimden bulaştığını belirlemek çoğu zaman mümkün değildir.

Nasıl bulaşır, kimlerde daha sık görülür?

NHS'e göre genital siğiller şu yollarla bulaşır:

• Vajinal ya da anal ilişki sırasında deri teması
• Cinsel oyuncakların paylaşılması
• Seyrek olarak oral seks

NHS, virüs kondomun kapatmadığı deri bölgelerinde de bulunabildiği için kondomun tam koruma sağlamadığını belirtir.

MedlinePlus'a göre şu durumlar riski artırır:

• Birden fazla cinsel eş
• Cinsel yaşama erken yaşta başlamak
• Sigara ve alkol kullanımı
• Aynı anda başka viral enfeksiyonların bulunması
• Gebelik
• Bağışıklık sisteminin zayıflaması

Tanı nasıl konur?

NHS'e göre genital siğil tanısı genellikle muayeneyle konur. Hekim siğilleri daha ayrıntılı görmek için büyüteç kullanabilir ya da vajina veya anüsün içini inceleyebilir.

MedlinePlus'a göre değerlendirmede şu yöntemler de kullanılabilir:

• Kolposkopi: Rahim ağzı ve vajinanın özel bir büyüteçle incelenmesi
• Smear (Pap) testi: Rahim ağzındaki hücre değişikliklerinin araştırılması
• HPV DNA testi: Yüksek riskli HPV tiplerinin saptanması

Genital siğil tanısı alan kadınlarda rahim ağzı taramalarının düzenli yapılması önemlidir. Bkz. Smear testi nedir? Hekim ayrıca diğer cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar için test önerebilir. Bkz. Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar

Tedavi seçenekleri

Tedavi, siğillerin sayısına, büyüklüğüne ve bulunduğu yere göre hekim tarafından belirlenir. NHS ve MedlinePlus'ın andığı başlıca seçenekler şunlardır:

• Krem ya da sıvı ilaçlar: Hekimin reçete ettiği ilaçlar siğillerin üzerine belirli aralıklarla uygulanır ya da sağlık personeli tarafından uygulanır.
• Dondurma (kriyoterapi): Siğiller çok soğuk bir maddeyle dondurulur.
• Yakma (koterizasyon): Siğiller ısı ya da elektrikle yakılır.
• Lazer tedavisi
• Cerrahi çıkarma: Özellikle büyük siğillerde uygulanabilir.

Tedaviyle ilgili önemli noktalar:

• Eczanedeki siğil ilaçlarını kullanmayın: NHS'e göre el ve ayak siğilleri için satılan ürünler genital siğiller için uygun değildir ve hassas genital bölgede zarar verebilir.
• Gebelikte dikkat: NHS'e göre krem tedavilerinin çoğu gebelikte kullanılmaz. Gebeyseniz ya da gebelik planlıyorsanız bunu hekiminize mutlaka söyleyin.
• Birden fazla seans gerekebilir: Tedavi birkaç hafta sürebilir ve tekrar gerekebilir.
• Tedavi sırasında cinsel ilişki: NHS, tedavi sürerken cinsel ilişkiden kaçınılmasını önerir.
• Eşlerin değerlendirilmesi: MedlinePlus'a göre cinsel eşlerin de muayene edilmesi ve gerekirse tedavi edilmesi önerilir.

Tedavi sonrasında

Dondurma, yakma ya da krem tedavilerinden sonra bölgede kızarıklık, yanma, hassasiyet ya da küçük yaralar oluşabilir. Bu dönemde bölgeyi ılık suyla nazikçe temizleyip kuru tutmak, sıkı ve sentetik iç çamaşırlarından kaçınmak ve hekiminizin önerdiği bakım talimatlarına uymak iyileşmeyi destekler. Tahriş beklenenden şiddetliyse, yaralar iyileşmiyorsa ya da ateş ve irinli akıntı gibi enfeksiyon belirtileri varsa hekiminize başvurun. Kontrol randevularına gitmek, gözden kaçmış ya da yeni çıkan siğillerin erken tedavi edilmesini sağlar.

Tekrarlama

NHS'e göre siğiller başarılı bir tedaviden sonra bile yeniden çıkabilir. Tedavi siğilleri giderir, ancak virüsü vücuttan her zaman temizlemez. MedlinePlus'a göre HPV enfeksiyonlarının pek çoğu zamanla vücut tarafından kendiliğinden temizlenir.

Genital siğil ve kanser

Genital siğillere yol açan HPV 6 ve 11 tipleri düşük riskli tiplerdir ve siğillerin kendisi kansere dönüşmez. Ancak MedlinePlus'a göre HPV'nin yüksek riskli tipleri rahim ağzı, vulva, anüs ve boğaz kanserlerine yol açabilir. Bir kişide hem düşük hem yüksek riskli tipler birlikte bulunabildiği için genital siğil tanısı alan kadınların rahim ağzı taramalarını aksatmaması önemlidir.

Tanı aldıktan sonra: eşler ve duygusal süreç

Genital siğil tanısı almak kaygı, utanç ya da eşe yönelik güvensizlik duygularına yol açabilir. HPV enfeksiyonunun çok yaygın olduğunu ve siğillerin virüsle temastan aylar, hatta yıllar sonra ortaya çıkabildiğini bilmek önemlidir; bu nedenle siğillerin ortaya çıkması, enfeksiyonun yakın zamanda ya da şu anki eşten bulaştığı anlamına gelmeyebilir. Eşinizle açık konuşmak, onun da muayene olmasını sağlamak ve tedavi süresince cinsel ilişkiye ara vermek bulaşmayı azaltmaya yardımcı olur. Bu süreçte zorlanırsanız hekiminizden destek isteyebilirsiniz.

Korunma

NHS ve MedlinePlus'ın önerileri şunlardır:

• HPV aşısı: NHS'e göre HPV aşısı genital siğillere ve bazı kanserlere karşı koruma sağlar. MedlinePlus'a göre aşı 9–45 yaş arasındaki kişiler için kullanılabilir. Aşının size uygun olup olmadığını hekiminize danışın.
• Kondom: Vajinal ve anal ilişkide kondom kullanmak riski azaltır; ancak NHS ve MedlinePlus'a göre tam koruma sağlamaz.
• Cinsel oyuncakları paylaşmamak ya da her kullanımda temizlemek ve yeni bir kondomla örtmek.
• Belirti varken cinsel ilişkiden kaçınmak.
• Düzenli tarama: Kadınların rahim ağzı kanseri taramalarını önerilen aralıklarla yaptırması.