Kısaca
Blefaroplasti, göz kapaklarındaki fazla deri ve yağ dokusunun alınarak göz kapaklarının yeniden şekillendirildiği bir ameliyattır. Halk arasında "göz kapağı ameliyatı" ya da "göz kapağı estetiği" olarak bilinir. NHS'e göre üst göz kapağındaki sarkmayı ve alt göz kapağındaki torbalanmayı gidermek için yapılır. MedlinePlus'a göre üst göz kapağındaki fazla deri görüş alanını kapatıyorsa ameliyat görme sorununu gidermek amacıyla da yapılabilir. Ameliyat çoğunlukla lokal anestezi ile yapılır ve NHS'e göre 45 dakika ile 2,5 saat arasında sürer. Morluk ve şişlik birkaç hafta içinde geçer. Göz kuruluğu, göz kapaklarını kapatmakta geçici zorluk ve izler olası yan etkiler arasındadır; görme kaybı ise çok seyrek görülen ciddi bir risktir.
Blefaroplasti nedir?
Yaşla birlikte göz kapağı derisi esnekliğini yitirir, göz çevresindeki kaslar gevşer ve yağ dokusu öne doğru çıkabilir. Bunun sonucunda üst göz kapağında deri sarkması, alt göz kapağında ise torbalanma ortaya çıkabilir.
NHS'e göre blefaroplasti, göz kapaklarındaki fazla deriyi ya da yağı almak için yapılan bir ameliyattır. Üst göz kapağı, alt göz kapağı ya da her ikisi birden ameliyat edilebilir.
Göz kapağı düşüklüğü (pitozis) ile farkı
MedlinePlus'a göre göz kapağının düşük görünmesi iki farklı nedenden kaynaklanabilir:
- Gerçek göz kapağı düşüklüğü (pitozis): Göz kapağını kaldıran kasın ya da bu kası yöneten sinirin zayıflığı nedeniyle kapağın kendisi aşağıda durur.
- Fazla deri (dermatokalazis): Kas normal çalışır; ancak kapaktaki fazla ve gevşek deri aşağıya sarkar.
Bu iki durum birlikte de görülebilir. Amerikan Plastik Cerrahlar Derneği (ASPS) de göz kapağının düşük görünmesinin alın derisinin gevşemesi, kaşların aşağı inmesi ya da göz kapağını kaldıran kasın gerilmesi (pitozis) gibi farklı nedenlerden kaynaklanabileceğini ve her birinin farklı bir cerrahi yaklaşım gerektirdiğini belirtir. Bu nedenle cerrahın yüz yapısını bütün olarak değerlendirmesi önemlidir. Ameliyattan önce göz hekimi muayenesi de bu ayrımı yapmaya yardımcı olur.
Hangi durumlarda yapılır?
Görme sorunları
MedlinePlus'a göre göz kapağı düşüklüğü üst görüş alanını kapatabilir; ağır durumlarda göz bebeğinin tamamı örtülebilir. MedlinePlus, göz çevresinde yorgunluk ve ağrı hissinin, kuruluk hissine rağmen gözlerin sulanmasının da görülebileceğini belirtir. Bu durumda ameliyat görme alanını genişletmek amacıyla yapılır. MedlinePlus'a göre ameliyattan önce göz hekiminin görme alanınızı test etmesi istenebilir.
Görünümle ilgili nedenler
NHS'e göre ameliyat, sarkık üst göz kapaklarını ve alt göz kapağındaki torbaları düzeltmek için de yapılır. MedlinePlus, bu ameliyatın göz çevresindeki ince kırışıklıkları gidermeyeceğini, düşmüş kaşları kaldırmayacağını ve göz altı morluklarını ortadan kaldırmayacağını vurgular. Beklentilerin gerçekçi olması bu nedenle önemlidir.
Göz kapağı düşüklüğünün diğer nedenleri
MedlinePlus'a göre göz kapağı düşüklüğü; yaşlanmanın yanı sıra diyabet, inme, myastenia gravis gibi sinir-kas hastalıkları ve tümörler gibi durumlarla da ilişkili olabilir. Bu nedenle özellikle tek taraflı ya da kısa sürede gelişen düşüklükte önce nedenin araştırılması gerekir. MedlinePlus, göz kapağı düşüklüğü olan çocukların, tembel göz gelişmesini önlemek için uzman tarafından değerlendirilmesi gerektiğini belirtir.
Karar vermeden önce
NHS, estetik amaçlı işlemlerden önce şunları önerir:
- Neden ameliyat olmak istediğinizi ve beklentilerinizi gözden geçirin; bunları cerrahınızla açıkça konuşun.
- İşlemi yapacak kişinin bu konuda eğitimli ve deneyimli olmasına dikkat edin.
- İşlemin nasıl yapılacağını ve nelerin ters gidebileceğini sorun.
- Karar için düşünme süresi tanıyın; kendinizi tam olarak rahat hissetmiyorsanız vazgeçebilirsiniz.
NHS ayrıca sonuç beklendiği gibi olmadığında bu tür işlemlerin ruh sağlığını etkileyebileceğini hatırlatır.
ASPS'ye göre ameliyat için uygun adaylar; yara iyileşmesini bozabilecek bir hastalığı olmayan, sigara içmeyen, gerçekçi beklentileri olan ve ciddi bir göz hastalığı bulunmayan kişilerdir. MedlinePlus'a göre diyabet, kalp hastalığı, tiroid hastalıkları ve göz kuruluğu olan kişilerde riskler daha yüksek olabilir. Bu tür bir hastalığınız varsa ameliyat öncesinde hekiminize mutlaka bildirin. Bkz. Göz kuruluğu
Ameliyat öncesi hazırlık
Ameliyattan önce göz muayenesi yapılır; gerekirse görme alanı testi istenir. Kullandığınız tüm ilaçları, özellikle kan sulandırıcıları ve göz damlalarını cerrahınıza bildirin; hangi ilacın ne zaman bırakılacağını hekiminiz söyler. Sigara içiyorsanız bırakmanız önerilir. Lokal anestezi ile yapılan işlemlerden sonra bile birkaç gün araç kullanmamanız gerekeceğinden, ameliyat günü sizi eve götürecek birini ayarlayın. İlk günler için soğuk kompres ve başı yüksekte tutmaya yardımcı fazladan yastık hazırlamak da işinizi kolaylaştırır.
Bu konuda
Bu konuyu bir hekimle konuşmak isterseniz
İlgili branşlardaki doktor profillerini şehir ve ilçeye göre inceleyebilir, çalışma yerlerini ve randevu seçeneklerini görebilirsiniz.
Ameliyat nasıl yapılır?
NHS ve MedlinePlus'a göre ameliyat lokal ya da genel anestezi altında yapılabilir. MedlinePlus'a göre çoğunlukla göz çevresi uyuşturulur ve işlem bir muayenehanede ya da günübirlik cerrahi merkezinde yapılır.
- Üst göz kapağı: NHS'e göre göz kapağının doğal kıvrımı boyunca bir kesi yapılır; fazla deri ve yağ alınır. İz, bu kıvrımın içinde gizlenir.
- Alt göz kapağı: NHS'e göre kesi kirpiklerin hemen altından ya da göz kapağının iç yüzünden yapılır. Yağ dokusu alınır ya da yeniden konumlandırılır; gerekirse göz kapağı kasları desteklenir.
MedlinePlus'a göre kesiler dikişle kapatılır. NHS'e göre ameliyat 45 dakika ile 2,5 saat arasında sürer ve kesilerin üzerine yapışkan bantlar konur.
Ameliyat sonrası iyileşme
MedlinePlus ve NHS'in önerileri şunlardır:
- Başınızı yüksekte tutun ve havluya sarılmış soğuk kompresleri göz çevresine uygulayın.
- Göz merhemleri ve damlaları: Size verilen ilaçları talimata uygun kullanın.
- Gözünüzü ovuşturmayın.
- Kontakt lens: MedlinePlus'a göre 2 hafta kullanılmamalıdır.
- Yoğun etkinlik: MedlinePlus'a göre 3 hafta boyunca zorlayıcı etkinliklerden kaçının. NHS ayrıca bir süre yüzmekten ve sigaradan uzak durulmasını önerir.
- Dikişler: MedlinePlus'a göre ameliyattan 5–7 gün sonra alınır; NHS'e göre bantlar genellikle bir hafta içinde çıkarılır.
- Araç kullanma: NHS'e göre birkaç gün araç kullanılmamalıdır.
- İşe dönüş: NHS'e göre çoğu kişi yaklaşık 2 hafta işten uzak kalır.
MedlinePlus'a göre görme genellikle 2–3 gün içinde netleşir; morluklar 2–4 hafta sürebilir. NHS'e göre ilk haftalarda göz kapaklarında şişlik ve uyuşukluk, gözleri kapatmakta zorlanma, tahriş ve sulanma görülebilir; morluk ve kızarıklık haftalar içinde solar.
Uzun dönemde
MedlinePlus'a göre izler zamanla göz kapağının kıvrımında neredeyse görünmeyen ince çizgilere dönüşür. Sonuçlar çoğu zaman yıllarca sürer; bazı kişilerde kalıcı olabilir. Yaşlanma süreci devam ettiği için göz çevresindeki dokular zamanla yeniden değişebilir.
Olası riskler
NHS ve MedlinePlus'ın saydığı riskler şunlardır:
- Anesteziye ya da ilaçlara karşı tepkiler
- Kanama ve enfeksiyon
- Göz kuruluğu
- Bulanık ya da çift görme
- İki göz arasında farklılık, düzensiz iyileşme
- Belirgin iz oluşumu
- Göz kapağında his değişikliği
- Seyrek olarak göz kaslarının zarar görmesi
- Seyrek olarak alt göz kapağının dışa dönmesi (ektropiyon)
- MedlinePlus'a göre çok seyrek olarak gözün zarar görmesi ya da görme kaybı; ASPS de görmede geçici ya da kalıcı değişiklik ve çok seyrek olarak körlük olasılığından söz eder
- ASPS'ye göre alt göz kapağının aşağı doğru çekilmesi (çoğu zaman geçicidir), güneşe ve parlak ışığa karşı hassasiyet, kirpiklerde uyuşukluk ve süregen ağrı
- Düzeltme için yeniden ameliyat gerekmesi
Ne zaman doktora başvurmalı?
Beklemeden 112'yi arayın:
- Göz kapağının aniden düşmesiyle birlikte yüzde kayma, kolda-bacakta güçsüzlük, konuşma bozukluğu ya da şiddetli baş ağrısı (inme belirtisi olabilir). Bkz. İnme belirtileri
- Ameliyattan sonra ani görme kaybı ya da gözde şiddetli ağrı ve şişlik
Hemen bir göz hekimine başvurun (MedlinePlus):
- Bir göz kapağı aniden düştüyse ya da kapandıysa
- Göz kapağı düşüklüğüne çift görme ya da ağrı eşlik ediyorsa
Cerrahınıza başvurun:
- Ameliyat bölgesinde artan kızarıklık, şişlik, akıntı ya da ateş varsa
- Gözlerinizi kapatmakta zorlanma ya da göz kuruluğu haftalar sonra da sürüyorsa
- Çocuğunuzun göz kapağı düşük görünüyorsa
Acil durumlarda 112'yi arayın.112'yi ara
Sık sorulan sorular
Yanıtı görmek için soruya dokunun.
Göz kapağı ameliyatı ne kadar sürer?
NHS'e göre 45 dakika ile 2,5 saat arasında sürer. Çoğunlukla lokal anestezi ile yapılır ve aynı gün eve dönülür.
Blefaroplasti sonrası morluk ne zaman geçer?
MedlinePlus'a göre morluklar 2–4 hafta sürebilir. NHS'e göre morluk ve kızarıklık haftalar içinde solar.
Göz kapağı ameliyatı kaz ayaklarını ve göz altı morluklarını giderir mi?
Hayır. MedlinePlus'a göre bu ameliyat göz çevresindeki kırışıklıkları gidermez, düşmüş kaşları kaldırmaz ve göz altı morluklarını ortadan kaldırmaz.
Ameliyattan sonra ne zaman işe dönebilirim?
NHS'e göre çoğu kişi yaklaşık 2 hafta işten uzak kalır. Kontakt lens için yaklaşık 2 hafta, yoğun etkinlik için 3 hafta beklenmesi önerilir.
Göz kapağı ameliyatı için hangi doktora gidilir?
Blefaroplastiyi plastik, rekonstrüktif ve estetik cerrahi uzmanları ile göz kapağı cerrahisi konusunda deneyimli göz hastalıkları uzmanları yapar. Görme alanının değerlendirilmesi için göz hekimi muayenesi önemlidir.
Bu yazı genel bilgi amaçlıdır; tanı ve tedavi için hekiminize başvurun.
Kaynaklar
Bu yazı hazırlanırken aşağıdaki kaynaklara başvuruldu.
İlgili konu sayfaları
DoktorPlus'ın arama, randevu ve destek alanları acil hizmetin yerine geçmez. Acil durumlarda 112 veya uygun acil sağlık hizmetine başvurun. Acil durum bilgisi
