112'yi ararken neler söylenmeli?

112 ne zaman aranır?

112 Acil Durum Kılavuzu, 112'nin aranması gereken durumlara şu örnekleri verir:

• Bir trafik kazası gördüğünüzde
• Bir sarsıntı ya da deprem sonrasında
• Yanan bir ev ya da ağaç gördüğünüzde
• Evde, sokakta, okulda ya da başka bir yerde hasta veya yaralı varsa
• Suç işleyen birini gördüğünüzde ya da biri sizi rahatsız ediyorsa
• Sel ve su baskınlarında
• Ve her türlü acil durumda

Sağlıkla ilgili acil durumlara örnek olarak MedlinePlus; iki dakikadan uzun süren göğüs ağrısı ya da baskı hissi, nefes almada güçlük, durdurulamayan kanama, bilinç kaybı, ani ve şiddetli ağrı ve konuşmada güçlük gibi belirtileri sayar. Çocuklarda morarma, nefes darlığı, nöbet ve bilinç değişikliğiyle birlikte ateş de acil uyarı işaretleri arasındadır.

112'nin internet sitesindeki "Acil değilse 112 arama" çağrısı da hatırlatır: Acil olmayan aramalar hattı meşgul eder ve gerçekten yardıma ihtiyacı olan birinin size ulaşmasını geciktirebilir. Acil olmayan sağlık sorunları için aile hekiminize ya da uygun sağlık kuruluşuna başvurabilirsiniz.

Aradığınızda adım adım

112 Acil Durum Kılavuzu'na göre aradığınızda şunları yapmalısınız:

1. Sakin olun. Telefon "Acil Çağrı Merkezi" şeklinde açılır. Derin bir nefes alın ve net konuşmaya çalışın.
2. Ne olduğunu kısaca söyleyin. "Hastayım", "yaralı var", "kaza oldu", "yangın var" gibi kısa ve açık bir ifadeyle başlayın.
3. Adresi net verin. Adres istendiğinde açıkça anlatın. Adresi bilmiyorsanız telefonu yakınınızdaki bir yetişkine verin.
4. Telefonu kapatmayın. Bilgileriniz alındıktan sonra ilgili yardım ekiplerine aktarılırsınız; bu sırada hattı kapatmayın.
5. Yönlendirmeleri izleyin. Görevlinin sorularını yanıtlayın ve verdiği talimatları uygulayın.

Örnek bir konuşma

Aşağıdaki örnek, kısa ve net bilgi vermenin nasıl olabileceğini gösterir:

• Siz: "Babam aniden yere yığıldı, bilinci yerinde değil."
• Görevli: "Adresiniz nedir?"
• Siz: "Örnek Mahallesi, Çınar Sokak, 12 numara, 3. kat, daire 7. Bina girişi okulun karşısında."
• Görevli: "Nefes alıyor mu?"
• Siz: "Evet, nefes alıyor ama seslenince yanıt vermiyor."

Bu noktadan sonra görevlinin sorularını yanıtlamayı ve talimatlarını uygulamayı sürdürün; telefonu kapatmak için onun yönlendirmesini bekleyin.

Hangi bilgileri hazır tutmalısınız?

İngiltere'nin ulusal sağlık hizmeti NHS'nin acil hattı için yaptığı açıklama da benzer bilgilerin istendiğini gösterir: olayın yeri, ne olduğu ya da ana belirti ve gerekirse geri aranabileceğiniz telefon numarası. Bu bilgileri önceden düşünmek, arama sırasında zaman kazandırır:

Konum:

• İl, ilçe, mahalle, cadde, sokak, bina numarası, kat ve daire
• Bina adı ya da girişin hangi taraftan olduğu
• Açık alandaysanız yakındaki bir işaret: okul, cami, eczane, benzin istasyonu, otoyol kilometre tabelası
• Mümkünse telefonunuzdaki harita uygulamasından konumunuzu kontrol edin

Olay:

• Ne oldu, ne zaman başladı?
• Kaç kişi etkilendi?
• Kişinin bilinci açık mı, nefes alıyor mu?
• Kanama, yanık ya da kırık var mı?

Kişi hakkında bildikleriniz:

• Yaşı, bilinen hastalıkları, kullandığı ilaçlar, alerjileri

Yardım gelene kadar

NHS'nin açıklamasına göre görevli size ilk yardım için temel talimatlar verebilir ve ekipler gelene kadar yapılacakları anlatabilir. Bekleme sürecinde şunlar işe yarar:

• Kişinin yanında kalın. Durumu değişirse fark edebilmeniz için yalnız bırakmayın.
• Yerinizi belli edin. Gece ise ışıkları açın; araç içindeyseniz dörtlüleri yakın. Mümkünse bir kişinin bina girişinde ekibi karşılamasını sağlayın.
• Kapıyı açık tutun. Kapı ve bahçe kapısının ekip geldiğinde açılabilir olduğundan emin olun.
• Evcil hayvanları kapatın. NHS, ekiplerin rahat çalışabilmesi için evcil hayvanların ayrı bir yere alınmasını önerir.
• İlaçları ve bilgileri hazırlayın. Kişinin kullandığı ilaçları, varsa raporlarını ve alerji bilgisini bir araya getirin.
• Durum değişirse tekrar arayın. Kişinin durumu kötüleşirse ya da yeriniz değişirse yeniden arayın.
• Kişiyi gereksiz yere hareket ettirmeyin. MedlinePlus, boyun yaralanması şüphesi olan kişilerin hareket ettirilmemesini; bilinci yarı açık ya da kapalı olup nefes alan kişilerin ambulans gelene kadar yan yatış (derlenme) pozisyonuna alınmasını önerir. Eğitimliyseniz gerekiyorsa temel yaşam desteği uygulayabilirsiniz.

Konuşamıyorsanız ya da işitme güçlüğünüz varsa

İçişleri Bakanlığının Engelsiz 112 uygulaması, engelli vatandaşların 112 acil çağrı merkezlerine yazılı ve görüntülü iletişimle hızlıca ulaşabilmesi için geliştirilmiştir. Uygulama mağazalarından indirilebilir ve acil durumda işe yarayacak bilgilerin önceden kaydedilmesine olanak tanır. Uygulamayı bir acil durum yaşanmadan önce kurmanız ve bilgilerinizi tamamlamanız önerilir.

Çocuklara 112'yi öğretmek

112 Acil Durum Kılavuzu, çocuklara da kısa ve anlaşılır mesajlar verir: Sakin ol, ne olduğunu kısaca söyle, adresini bilmiyorsan telefonu yanındaki bir yetişkine ver, telefonu kapatma. Çocuğunuzla şunları çalışabilirsiniz:

• 112'nin ne zaman aranacağını ve şaka amaçlı aranmaması gerektiğini anlatın.
• Ev adresini ve bir ebeveynin telefon numarasını ezberlemesine yardım edin.
• Kısa bir canlandırma yaparak "Ne oldu? Neredesin?" sorularına nasıl yanıt vereceğini birlikte prova edin.

Önceden hazırlık

MedlinePlus, acil durumlara önceden hazırlık için en yakın acil servisi ve oraya giden yolu bilmeyi, acil numaraları evde ve telefonda kolay erişilebilir yerde tutmayı ve gerekiyorsa tıbbi bilgi içeren bir tanıtıcı taşımayı önerir. Ayrıca evdeki herkesin ev adresini tam olarak bilmesi, yaşlı ya da kronik hastalığı olan yakınlar için ilaç ve hastalık listesinin kolay bulunur bir yerde durması da zaman kazandırır.